جايگاه آيين‌ها در درمان بيماري‌ها با مقايسۀ آراي مالينوفسكي و الياده دربارۀ ماهيت و كاركرد آيين (مطالعۀ موردي: آيين زار در هرمزگان و خوزستان)

اكثر صاحب‌نظران حوزۀ آيين معتقدند كه آيين پديده‌اي است كه تا آن را نبينند نمي‌توانند بشناسند. بسياري از آيين‌ها عناصر تشكيل‌دهندۀ مشتركي دارند، اما در كاركرد و اهدافي كه دارند از هم متمايز مي‌شوند. گونه‌اي از آيين‌ها كه در بسياري از فرهنگ‌ها با اديان مختلف نقش پررنگي در زندگي انسان بازي مي‌كنند، آيين‌هاي درماني هستند. از آنجا كه در روند مطالعۀ درمان‌هاي آييني كه توسط دين‌پژوهان، مردم‌شناسان و انسان‌شناسان انجام مي‌پذيرد، انسان و نيازهايش و به‌طور ويژه در پديدۀ درماني، قضيۀ شفا و شفايابي مطرح است، همۀ ابعاد پژوهش پيرامون انسان دور مي‌زند. بدين‌جهت اين مقاله دو موضع عمده در اين بحث را از منظر علم‌گرايان به نمايندگي مالينوفسكي و دين‌پژوهان با محوريت الياده مطالعه مي‌دهد. در روند اين مطالعه به اين احتمال نزديك مي‌شويم كه انسان زيستي و انسان ديني در لحظات بحراني در موقعيتي قرار مي‌گيرند كه بر هم منطبق مي‌شوند؛ يعني موقعيت آييني كه در آن به رفع بحران‌ها مبادرت مي‌ورزند. روش پژوهش ميداني، اسنادي و توصيفي-تحليلي است. در بخش ميداني به مشاهدۀ مستقيم آيين درماني زار و همچنين مصاحبه با برگزاركنندگان و مطلعان بومي در اين زمينه پرداخته شده است. در بخش اسنادي نيز كتاب‌ها، مقالات و فيلم‌هاي مستند فارسي و لاتين مرتبط با موضوع بررسي شده‌اند.