تبيين عوامل مؤثر بر اقتصاد دست‌بافته‌هاي كاربردي عشاير بختياري در جامعۀ معاصر

دست‌بافته‌هاي بختياري به‌مثابه مصداقي بارز از محصولات فرهنگي و هنري قلمداد مي‌شوند كه همواره داراي رسالت اقتصادي و ظرفيت بالاي درآمدزايي بوده‌اند؛ ليكن با توجه به محدود شدن بازار تقاضا و كاهش دامنه‌ي توليد، امروزه نقش اقتصادي آن‌ها كم‌رنگ گرديده است. درحالي‌كه در جامعه امروزي معرفي و بهره‌گيري از تمام يا بخشي از اين هنرها در جهت تداوم در نسل‌هاي بعد، تحكيم هويت بخشي و ترميم كاستي‌هاي اقتصادي، توليدي، بومي و درنتيجه ايجاد توسعه و اقتصادي پايدار به‌ويژه در ميان عشاير بختياري، امري حياتي به شمار مي‌رود. لذا اگرچه امروزه جمعيت عشاير كاهش ‌يافته است ليكن با توجه به تغيير الگوي سكونت و كم‌رنگ شدن ديگر جنبه‌هاي درآمدزايي، دست‌بافته‌ها يك فرصت و ضرورت اقتصادي براي اين جامعه محسوب مي‌شوند. بر اين مدار اهتمام جدي به مقوله‌ي توسعه‌ي اقتصادي و هنري اين بافته‌ها ضرورت مي‌يابد. هدف از پژوهش حاضر بررسي نقش عوامل دخيل در اقتصاد دست‌بافته‌ها وابسته به حيطه‌هاي توليد، توزيع و مصرف، در وضعيت موجود است. روش پژوهش توصيفي_تحليلي و ازلحاظ ماهيت كيفي است. يافته اندوزي به دو شيوه كتابخانه‌اي و ميداني و تحليل آن‌ها بر پايه‌ي تحليل مضمون انجام شده است. با استفاده از نمونه‌گيري هدفمند و غير احتمالي با 34 نفر از توليدكنندگان، عرضه‌كنندگان، مصرف‌كنندگان و صاحب‌نظران، به روش گلوله برفي مصاحبه صورت گرفته است. حاصل آنكه در جامعه امروزي دست‌بافته‌ها به فراخور وجود مجموعه‌اي از عوامل اجتماعي و اقتصادي شامل: حقوق پايين بافنده، قيمت بالاي بافته‌ها، پايين بودن سطح شناخت و نوع ارائه بافته‌ها، كم‌رنگ بودن نقش ارزش‌ها و فعاليت‌هاي شبكه‌اي قومي، نقش كارآفريني، نقش صادرات و تبليغات، كم‌تر مجال بروز و موفقيت اقتصادي يافته‌اند.