تحليل و ارزيابي سرمايۀ اجتماعي گروه‌هاي خرد در راستاي توسعۀ پايدار روستايي با رويكرد تحليل شبكه؛ مطالعۀ موردي: استان خراسان رضوي، شهرستان باخرز

اهميت توسعۀ پايدار روستايي و نقش حياتي آن در توسعۀ بيشتر كشورهاي درحال‌رشد، بر كسي پوشيده نيست و به باور كارشناسان و دست‌اندركاران امر تحقيق، اين مهم بيش از هرچيز در گِرو برخورداري از سرمايۀ مناسب، به‌ويژه سرمايۀ اجتماعي از طريق مشاركت و اعتماد اجتماعي امكان‌پذير است. هدف از پژوهش حاضر، تحليل سرمايۀ اجتماعي به‌منظور توسعۀ پايدار روستايي در سه روستاي شهيد بهشتي و جيزآباد و مرادآباد از توابع شهرستان باخرز استان خراسان رضوي است كه در آن، پروژۀ توان‌افزايي جوامع محلي عملياتي شده است. جامعۀ هدف در اين تحقيق 96 نفر (55 مرد و 41 زن) است كه عضو گروه‌هاي خرد توسعۀ روستايي‌اند و در قالب 9 گروه شامل مي‌گردد. در اين مطالعه، ميزان روابط اعتماد و مشاركت در شبكۀ ذي‌نفعان با استفاده از پرسش‌نامه‌هاي تحليل شبكه‌اي و بر اساس مشاهدۀ مستقيم و مصاحبه با تمام كنشگران، همچنين توجه به سنجش شاخص‌هاي سطح كلان شبكه (از جمله تراكم، دوسويگي، انتقال‌يافتگي و ميانگين فاصلۀ ژئودوزيك در دو مرحلۀ قبل و بعد از اجراي پروژه) بررسي شده است و بيانگر ميزان اعتماد و مشاركت و سرمايۀ اجتماعي متوسط قبل از اجراي پروژۀ توان‌افزايي جوامع محلي است. پس از اجراي پروژۀ توان‌افزايي جوامع محلي، ميزان اين شاخص‌ها افزايش پيدا كرده و به‌حد مطلوبي رسيده است. سرعت گردش و تبادل اعتماد و مشاركت بين افراد، پس از اجراي طرح، در مقايسه با قبل از اجراي آن افزايش يافته و اجراي طرح، انسجام، اتحاد و همبستگي و همكاري بين افراد را بيشتر كرده است. ازاين‌رو، اجراي اين پروژه، ميزان اعتماد و مشاركت و سرمايۀ اجتماعي را افزايش داده است و در نتيجه، بسترهاي اجتماعي موردنياز براي تحقق مطلوب توسعۀ پايدار روستايي را فراهم كرده است.

No abstract