بررسي ميزان آلودگي به كنه‌هاي سخت در تك‌سمي‌هاي منطقه تركمن‌صحرا، شمال شرق ايران

A survey of hard tick’s infestation in equids of Turkman sahra, Northeast of Iran

كنه‌ها يكي از مهم‌ترين انگل‌هاي خارجي مي‌باشند كه مي‌توانند بر صنعت پرورش تك‌سمي‌ها در ايران وجهان ازنظر اقتصادي تأثيرگذار باشند. هدف از اين مطالعه، تعيين گونه‌هاي كنه‌هاي سخت تك‌سمي‌ها در منطقه تركمن‌صحرا بود. اين مطالعه در طي سال 1399-1398 در منطقه تركمن‌صحرا صورت گرفت. درمجموع تعداد 357 كنه سخت از 240 رأس تك‌سمي جدا شد. كنه‌هاي سخت از سطح بدن تك‌سمي‌ها جداشده و مورد شناسايي قرار گرفت. فراواني آلودگي در اين مطالعه 08/42 درصد (101 رأس تك‌سمي شامل 91 رأس اسب (91/37 درصد) و 10 رأس الاغ (16/4 درصد) بود. بيشترين فراواني آلودگي كنه‌هاي سخت در تك‌سمي‌هاي سه سال و بيشتر بود. ارتباط معني‌داري بين فراواني آلودگي كنه‌هاي سخت با گروه‌هاي سني مختلف تك‌سمي‌ها وجود داشت. كنه‌هاي سخت شناسايي‌شده چهار گونه از سه جنس هيالوما، رپي سفالوس و درماسنتور بودند، شامل هيالوما آناتوليكوم آناتوليكوم (26/65 درصد)، رپي سفالوس بورسا (12/22 درصد)، هيالوما مارژيناتوم (64/10 درصد) و درماسنتور مارژيناتوس (96/1 درصد) بودند. شاخص تعداد كنه به تك‌سمي‌ها 53/3 بود. فراواني آلودگي كنه‌اي در فصول مختلف سال معني‌دار بود و بيشترين ميزان شيوع كنه‌ها در فصل بهار بود. نتايج اين مطالعه نشان داد كه آلودگي به كنه‌هاي سخت در تك‌سمي‌هاي منطقه شايع مي‌باشد.

Ticks are important ectoparasites in equids which causes economic losses in animal husbandry of Iran and worldwide. This study was aimed to determine frequency and species diversity of hard ticks in equids in Turkman sahra, Iran. 240 equids were randomly selected and examined from 2018-2019. Ixodid ticks were collected from body surface of examined animals and identified. Of all examined equids, 37.91% horses, and 4.16% donkeys were infested with a total number of 357 ixodid ticks. Tick indices (tick number per animal) were 3.53. The highest prevalence of hard ticks was found in ≥3 years-old equids in the region. There was significant difference between prevalence and different age groups of infested animals. Of all examined ticks (357), three genera including Hyalomma spp., Rhipicephalus spp. and Dermacentor spp. with four species. i.e. Hyalomma anatolicum (65.26%), H. marginatum (10.64%), Rhipicephalus bursa (22.12%) and Dermacentor marginatus (1.96%) were identified. Ixodid ticks’ infestations occured throughout the year with the highest prevalence in spring. There was significant difference between prevalence of hard ticks and seasons in this study. The results revealed that species diversity and ixodid ticks’ infestations were prevalent in the equids of Turkman sahra, Iran