نقش فناوري اطلاعات و ارتباطات در توسعه‌ي اكوتوريسم پايدار روستايي جزيره قشم

Development of sustainable rural ecotourism whit emphasis on ICT in Qeshm Island

اكوتوريسم يكي از مهمترين فعاليت­هاي اقتصادي در نقاط مختلف جهان به شمار مي ­آيد كه با توجه به مناطق بكر و زيباي گردشگري روستايي مي­ تواند به عنوان راهكاري اساسي در توسعه پايدار روستايي مطرح گردد. جزيره قشم بزرگترين جزيره خليج فارس، با برخورداري از جاذبه­ هاي طبيعي شگفت انگيز و مكان­هاي گردشگري منحصر به فرد همجوار با سكونت ­هاي روستايي، مجموعه ­اي كم نظير از گونه اكوتوريسم روستايي را ايجاد كرده است. از سوي ديگر فناوري اطلاعات و ارتباطات از عمده ­ترين معيارهاي توسعه و پيشرفت اقتصادي و صنعتي و يكي از شاخص­ هاي توسعه پايدار محسوب مي­شود كه بر جنبه­ هاي مختلف زندگي افراد و اجتماعات بشري تأثير گذاشته است. اين فناوري مي­تواند سهمي مهم در متنوع سازي اقتصادي داشته باشد و با ايجاد درآمد و اشتغال موجب توسعه مناطق روستايي گردد. از اين رو تعيين يك راهبرد توسعه ­اي براي روستاها با رويكرد اكوتوريسم پايدار مبتني بر فناوري اطلاعات ضروري مي­ باشد. در اين پژوهش در روشي توصيفي-تحليلي به مطالعه تجربيات در زمينه توسعه اكوتوريسم روستايي قشم پرداخته و با استفاده از ماتريس SWOT، تجزيه و تحليل براي تشخيص عوامل داخلي و خارجي انجام شده است. در اين رويكرد با نگرش فناورانه، به منظور شناسايي نقاط ضعف و قوت و تهديدها و فرصت­ ها، از روش دلفي استفاده شده و ظرفيت­ها و محدوديت­هاي اكوتوريستي جزيره قشم تعيين گرديده است. سپس از مدل مكمل QSPM براي اولويت بندي راهبردها و تعيين مناسب ترين راهبرد بهره­ گيري شده است. نتايج اين پژوهش نشان مي­دهد، توسعه اكوتوريسم روستايي جزيره قشم بايد براساس "استراتژي­هاي تغيير جهت" با تمركز بر فناوري اطلاعات و ارتباطات مورد برنامه­ ريزي و بازنگري قرار گيرد.

Qeshm Island is the largest island of the Persian Gulf with natural amazing attractions and unique tourism places adjacent to rural residential areas which has created a series of unique rural ecotourism. On the other hand, ICT is regarded as one of the main economic and industrial development criteria and an indicator for sustainable development which has affected the various aspects of individuals’ andَ human communities’ lives. This technology can be a vital contribution to economic diversification and rural areas development by generating revenue and creating jobs. Therefore, it is essential to determine a developmental strategy with sustainable ecotourism approach based on ICT for rural areas. In this descriptive-analytical study, some experiences regarding rural ecotourism development of Qeshm Island have been dealt with and internal and external factors have been analyzed by using the SWOT matrix. In order to identify the weaknesses, strengths, threats and opportunities, the Delphi method was used and the ecotourism capacities and limitations of Qeshm Island were specified with a technological approach and The QSPM complementary model was used to prioritize the strategies and determine the best one. According to the obtained average weight of internal and external factors, results of this research shows that rural ecotourism development of the island should be planned and revised based on “shift strategies" with focus on ICT.