چالش‌هاي كشف حقيقت در فرآيند دادرسي‌هاي كيفري با تأكيد بر ‌قاعدۀ بطلان دليل و طرق نامشروع تحصيل دليل توسط ضابطين دادگستري

زمينه و هدف: آيين دادرسي كيفري به‌مثابه يكي از سنجه‌هاي ميزان پايبندي نظام‌هاي عدالت كيفري به حقوق بشر، از ديرباز درصدد پاسخ‌گويي به جرم بوده است. گرچه كه آيين دادرسي كيفري اهداف مهمي را در خود جاي داده است؛ اما رسالت اصلي آيين دادرسي، كشف حقيقت در پرونده‌هاي مطرح‌شده است. گرچه در گذشته، فرايند كشف حقيقت امري ساده بود؛ اما با رشد نرخ جرم و پديد آمدن جرائم يقه‌سفيد، كشف حقيقت با چالش‌هايي مواجه شده است؛ بدين معنا كه پيچيدگي ارتكاب جرم، فرايندهاي كشف حقيقت را نيز دشوار ساخته است. با اين‌حال، با توجه به رسالت آيين دادرسي كيفري در مقام فصل خصومت، دادرسان از طرق مختلف درصدد شناسايي حقيقت بر‌مي‌آيند و بر اساس آن، حكم عادلانه را در يك فرايند منصفانه صادر مي‌كنند. روش: مقاله حاضر با روش توصيفي و تحليلي نگارش شده است. يافته‌ها و نتايج: با توجه به آنكه انتظار عمومي از نظام كيفري، رسيدگي به جرائم ارتكابي و اعاده نظم عمومي است، به دادرسان امتيازاتي داده شده تا بر اساس آن بتوانند به انجام وظايف محوله بپردازند. يكي از مهم‌ترين اختيارات اعطا شده به دادرسان جهت كشف حقيقت، اصل آزادي تحصيل دليل است؛ بدين معنا كه دادرسان در مقام كشف حقيقت، مي‌توانند هر دليلي را به‌دست آورند. با اين‌حال، منع سوءاستفاده از قدرت و جلوگيري از خودسري دادرسان موجب شده است تا در كنار اصل آزادي تحصيل دليل، اصل قانوني بودن تحصيل دليل نيز به رسميت شناخته شود. اصل قانوني بودن تحصيل دليل كه در راستاي حمايت از آزادي‌هاي فردي و حريم خصوصي شهروندان شكل‌گرفته، مبين اين نكته است كه ادله مطرح‌شده در راه كشف حقيقت بايد از روش قانوني به‌دست‌آمده باشند؛ در غير اين صورت مشمول قاعده بطلان دليل خواهند شد.

no abstract