بررسي دماي خاك با استفاده از آزمون ناپارامتري من-كندال اصلاح‌شده در مناطق انتخابي استان خوزستان

Investigation of Soil Temperature Using the Modified Mann-Kendall Non- Prametric Test in Selected Regions of Khuzestan Province

افزايش دماي خاك در مقايسه با پارامترهاي هواشناسي كمتر مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است. هدف از اين مطالعه بررسي روند تغييرات فصلي و سالانه دماي خاك در عمق‌هاي 5، 10، 20، 30، 50 و 100 سانتي‌متري از سطح خاك در مناطق انتخابي استان خوزستان در يك دوره آماري 25 ساله (2018-1994) بود. بدين منظور، داده­هاي ساعتي دماي خاك از 10 ايستگاه‌ سينوپتيك منتخب واقع در استان خوزستان تهيه ‌شد. آزمون ناپارامتري من-كندال اصلاح‌شده براي بررسي روند تغييرات دماي خاك و روش تخمين­گر شيب سن براي تعيين شيب خط روند دما استفاده شد. نتايج بررسي دماي خاك نسبت به عمق نشان داد كه در تمامي مناطق، دماي خاك در فصل­هاي گرم (بهار و تابستان) با افزايش عمق كاهش‌يافت اما در فصل­هاي سرد (زمستان و پاييز) دماي خاك با افزايش عمق به‌صورت جزئي افزايش‌ يافته است. نتايج حاصل حاكي است روند دماي سالانه و فصلي خاك در اكثر مناطق افزايش داشته است. همچنين، بيشترين افزايش دماي خاك در زمستان، تابستان و بهار و كمترين افزايش آن در فصل پاييز رخ داده است و دماي سالانه خاك در دوره زماني مورد بررسي به مقدار 28/1 سانتي گراد افزايش داشته است.

One of the most important signs of climate change is the increase in soil temperature, but compared to other meteorological parameters, it has received less attention by researchers. The objective of this study was to investigate soil temperature trends at 5, 10, 20, 30, 50, and 100 cm depths in selected regions of Khuzestan Province over 25 years (1994-2018). To this end, hourly soil temperature data were collected from 10 selected synoptic stations located in Khuzestan. The modified Mann-Kendall non-parametric test and Sen’s slope estimation method were used to determine soil temperature change trend and the slope of temperature gradient, respectively. The results of soil temperature investigation in all regions showed that with increasing soil depth, soil temperature decreased in warm seasons (spring and summer); while in cold seasons (winter and fall) the soil temperature increased slightly. The results also revealed that soil temperature trend increased annually and seasonally in all profile depths in most regions of Khuzestan Province. Furthermore, the highest annual increase in soil temperature was observed in winter, summer, and spring, respectively, and the lowest increase occurred in the fall season. The results also showed that the annual temperature of soil profile increased by 1.28 °C during the study period