تجربه زيسته مراقبه گران ويپاسانا و پيامدهاي اجتماعي مراقبه گري با تأكيد برگرايش به خشونت

Lived Experience of Vipassana Meditators and the Social Consequences of Meditation with an Emphasis on Violence

مراقبه ويپاسانا به ­عنوان يكي از جريان­ هاي اصلي مراقبه ­گري در ايران، هدف اصلي خود را مبتني بر كنترل خشم، پرهيز از خشونت و ايجاد آرامش براي پيروان مي ­داند. بررسي چنين پيامدهايي نيازمند مطالعه علمي است و خلاء مطالعات جامعه­ شناختي در اين زمينه وجود دارد. بر همين اساس اين پژوهش، به­ دنبال مطالعه تجربه زيسته مراقبه ­گران و يپاسانا و پيامدهاي اجتماعي آن با تأكيد بر گرايش به خشونت مي ­باشد. خشونت مورد مطالعه شامل خشونت كلامي، فيزيكي، نمادين و سيستمي است. مراقبه ­گران نيز شامل افرادي هستند كه حداقل يك دوره ده روزه مراقبه ويپاسانا را گذرانده ­اند. روش­ شناسي پژوهش كيفي بوده و از روش تحليل تماتيك استفاده شده است. روش نمونه­­ گيري، هدفمند است و با چهارده نمونه مصاحبه شده است. يافته ­هاي پژوهش نشان مي­دهد كه مراقبه‌گران ­ويپاسانا در مواجه با خشونت نمادين و سيستمي به دو گروه تقسيم مي­ شوند، گروه اول اين دو بعد از خشونت را ادراك مي­ كنند و گروه دوم ادراكي از آن ندارند. مراقبه ­گران گروه اول و همچنين تمامي مراقبه ­گران در برابر خشونت كلامي و فيزيكي به دو صورت منفعل و فعال همراه با ساز و كارهاي خاص خود به خشونت پاسخ مي­ دهند. مراقبه ­گران ويپاسانا، در مراحل مختلف مراقبه ­گري با آموزه­ هايي كه در خصوص عدم وابستگي مادي و معنوي و عدم واكنش به خوشايندها و ناخوشايندها كسب مي ­كنند، زندگي خود را در جهت پذيرش و تسليم وضعيت موجود هدايت مي­ كنند. تعاملات اجتماعي درون­ گروهي مراقبه­ گران علاوه بر اينكه سبب كاهش سرمايه اجتماعي برون­ گروهي آن­ها شده است، زمينه جدايي خودخواسته و آگاهانه مراقبه­ گران و انزواي اجتماعي آن­ها را فراهم ­آورده است.

No abstract