تحليل محتواي تفكر فلسفي در سيستم آموزش عمومي جمهوري اسلامي ايران

Analysis of the content of philosophical thinking in the public education system of the Islamic Republic of Iran

هدف پژوهش حاضر تحليل محتواي تفكر فلسفي دوره ابتدايي بود. روش مورد استفاده، تحليل محتواي كمّي از نوع آنتروپي شانون بوده و واحد تحليل نيز متن، فعاليت­ها و تصاوير مي ­باشد كه در مجموع 3961 صفحه مورد بررسي قرار گرفت. جامعه آماري، كتاب­ هاي دوره ابتدايي بود كه همۀ كتاب­ها به ­عنوان نمونه انتخاب شدند. مؤلفه­ ها و شاخص­ هاي تفكر فلسفي از اسناد بالادستي و منابع پيشين استخراج و در كتاب­ها مورد بررسي قرار گرفت. روايي محتوايي با استفاده از CVR به­ دست آمد كه برابر با 90/0 و تأييد گرديد، پايايي نيز بر اساس ضريب توافقي 0/98 به ­دست آمد. يافته­ ها نشان داد كه 314 مورد به تفكر فلسفي اشاره شده است. از اين تعداد، 305 مورد آن مربوط به مؤلفه تعمق و 9 فراواني مربوط به مؤلفه انعطاف ­پذيري بوده و موردي به مؤلفه جامعيت (جامع ­نگري) اختصاص نيافته است. بيش­ترين ضريب اهميت با 0/106 مربوط به مؤلفه تعمق و كم­ترين ضريب اهميت مربوط به جامع­ نگري (صفر) مي ­باشد. از بين كتاب­هاي درسي نيز، كتاب فارسي (مهارت خوان‌داري) بيش از ساير كتاب­ها به مؤلفه تعمق و كتاب قرآن به مؤلفه انعطاف­پذيري پرداخته بودند.