بررسي ‌وجه و وجهيت در كردي سوراني: تحليلي نقش‌گرا

مقالۀ حاضر با اتخاذ روش توصيفي-تحليلي به بررسي وجه‌نمايي و نظام وجهيت در كردي سوراني در چهارچوب دستور نقش‌گراي نظام‌بنيان (هليدي و متيسن ۲۰۱۴) مي‌پردازد. به‌طور مشخص، هدف از انجام اين پژوهش تحليل ماهيت ابزارهاي صرفي-نحوي كردي سوراني در وجه‌نمايي و شيوه صورت‌بندي نظام وجهيت است. داده‌هاي مورد بررسي در اين پژوهش با استفاده از پرسش‌نامه نيمه‌باز و از پيش‌ساخته مكس‌پلانك گردآوري شده‌اند. نتايج اين پژوهش نشان مي‌دهد كه از بين سه عنصر فاعل دستوري، ايستايي و افزوده وجهي كه اجزاي تشكيل دهنده قالب وجهي هستند، ايستايي در اين زبان نمود مستقل ندارد؛ بلكه، طي فرايند ادغام بر روي محمول ظاهر مي‌گردد. سپس وجه‌سازي و تعديل‌سازي در قالب نظام وجهيت مورد بررسي قرار مي‌گيرد. داده‌هاي آماري نشان داد كه وجه‌سازيِ احتمالِ وقوع، غالباً توسط افعال و ساخت‌هاي بندي دستوري‌شده، و وجه‌سازيِ تداولِ وقوع عموماً توسط افزوده‌هاي وجهي انجام مي‌گيرد. نتايج پژوهش همچنين نشان مي‌دهند كه تعديل‌سازي تكليفي و تمايلي در كردي سوراني توسط افعال وجهي و ساخت‌هاي بندي انجام مي‌پذيرد. در خصوص وجه التزامي نيز، بررسي داده‌ها حاكي از آن است كه موجوديت آن وابسته به شرايط دستوري ويژه (بند پيرو) و نقش بينافردي آن در سطح واحدهايي همچون فعل و گروه فعلي است.