نقش تعيّن اجتماعي در تفسير

نگاهي هرچند گذرا به كتب مختلف تفسيري، گوياي اين واقعيت انكارناپذير است كه هر يك از آنها با گرايش، روش‌ و ديدگاه‌ خاصي تدوين يافته‌اند و اين امر سبب فاصله و اختلاف معنادار ميان اين تفاسير گرديده است؛ به‌گونه‌اي كه در برخي موارد تفسيرهاي صورت‌گرفته از يك آيه، در مقابل هم قرار داشته و با همديگر متناقض مي‌باشند. پرسش اصلي اين است كه چه عاملي باعث چنين اختلاف تفسيري گرديده است؟ اين تحقيق، مبتني بر يكي از پارادايم‌هاي مطرح‌شده در بحث «تعيين اجتماعي معرفت» و نيز بهره‌گيري از نظريه اعتباريات، همچنين استفاده از روش تحليليتوصيفي؛ سعي در اثبات اين فرضيه دارد كه اختلاف و تفاوت ديدگاه‌ها در تفسير، متأثر از تعيّن‌هاي اجتماعي است. به‌عبارت ديگر، برداشت‌هاي تفسيري متأثر از شرايط، زمينه‌ها و واقعيت‌هاي‌ اجتماعي جامعه مفسِّر است. از اين‌رو ضمن پرداختن به مباحث نظري، موضوعاتي نيز گواه بر تأثيرپذيري تفسير از تعين اجتماعي بيان شده است.