بررسي نظام خانواده مبتني بر نظريه استخلاف شهيد صدر

بر اساس آراء و نظريه‌ اجتماعي شهيدصدر، هر جامعه از سه عنصر تشكيل مي‌شود: طبيعت، انسان و رابطه. ماهيت عنصر سوم است كه مابه الامتياز ماهيت جوامع بشري از يكديگرست. قرآن‌كريم، ماهيت تكويني اين‌ رابطه را استخلاف قلمداد مي‌كند؛ كه براساس آن، انسان به‌عنوان جانشين و امين الهي پاي بر زمين گذاشته است. اينكه بر اساس نظريه استخلاف شهيدصدر چه نوع نظام خانواده ترسيم مي‌شود؛ پرسشي است كه اين نوشتار با روش‌هاي، استنطاقي و تحليلي و باتتبع  در آثار ارزشمند شهيدصدر، درصدد جواب آن است. شاكله كلي نظام خانواده استخلافي اين است كه در همه روابط خانواده و در هر سطح آن، روح استخلافي وجود دارد. در نظام خانواده استخلافي، مرد «قَيِّم» است و اين مفهوم غير از مردسالاري است؛ حفظ منزلت زن در اين نظام، از مهم‌ترين ركن خانواده قرآني است كه داراي كاركردهاي زيادي است. ايفاي اين نقش به انجام وظايفي ازقبيل: خانه‌داري، شوهرداري و پرورش فرزند، حِصن و حفاظت و رفع نيازهاي مادي و معنوي خانواده با حفظ منزلت «محصِن» و «قيم» همسر است. جايگاه فطري و واقعي مرد در نظام خانواده استخلافي، قيّم، مدير، محافظ، رئيس، امير و ولي اعضاي خانواده و همسراست. استخراج واژه «محصِن» و «قيم» براي مردان و واژه «محصَنه» و «قانته» از قرآن، براي منزلت اجتماعي زنان، از نوآوري‌هاي اين پژوهش است.