تخمين ارزش اصلاحي صفات پومولوژيك انگور بر اساس نشانگر مولكولي REMAP

Estimating Breeding Value of Pomological Traits in Grape Cultivars Based on REMAP Molecular Markers

يكي از مهم‌ترين اهداف به‌نژادي انگور دستيابي به ارقام بي‌دانه با حبه‌هاي درشت و طعم و مزه مطلوب است. در برنامه‌هاي به‌نژادي اطلاع از نحوه عمل و ميزان اثر ژن‌ها مهم مي‌باشد چرا كه دانش در اين زمينه به به‌نژادگران در انتخاب ارقام با صفات مطلوبِ بازارپسند و ارقام با عملكردِ بهتر كمك اساسي مي‌نمايد. در اين پژوهش، ارزشِ اصلاحي براي چهارده صفت شامل: مواد جامد محلول، pH، اسيديته، وزن حبه، وزن گوشت حبه، وزن تك بذر، تعداد بذر، حجم آب ميوه، عرض خوشه، طول خوشه، وزن خوشه، درصد جوانه‌زني دانه گرده، درصد تشكيل ميوه در شرايط گرده‌افشاني آزاد و گرده‌افشاني كنترل شده در 45 رقم انگور آذربايجان غربي با استفاده از بهترين پيش‌بيني نااُريب خطي (BLUP) برآورد شد. ارزيابي‌هاي فنوتيپي در مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي آذربايجان غربي (ايستگاه تحقيقات دكتر نخجواني (كهريز)) و ارزيابي‌هاي ژنوتيپي در پژوهشكده زيست‌فناوري دانشگاه اروميه در سال 1395 انجام گرفت. با در نظر گرفتن مجموع ارزش‌هاي اصلاحي صفات مورد مطالعه، ارقام آق‌شاني، طائِفي، قزل اوزوم، لعل‌قرمز، تَبَرزه قرمز، گرميان، ريش بابا قرمز و قره‌شاني بالاترين رتبه را داشتند. در بين ارقام بي‌دانه مورد مطالعه؛ رقم رجين از لحاظ وزن تك بذر و رقم كشمشي سفيد از لحاظ تعداد بذر داراي بالاترين ميزان ارزش اصلاحي بودند و به نظر مي‌رسد كه اين ارقام بي‌دانه بالاترين توان انتقال صفات وزن تك بذر و تعداد بذر را به نسل بعد دارند. در بين ارقام دانه‌دار رقم شيرازي از لحاظ وزن تك بذر و رقم قره‌شاني از لحاظ تعداد بذر داراي بالاترين ميزان ارزش اصلاحي بودند. ارقام گرميان، ريش بابا قرمز، كشمشي قرمز، تبرزه قرمز، آق‌شاني و شيرازي براي صفات جوانه‌زني دانه‌گرده، درصد تشكيل ميوه در شرايط گرده‌افشاني آزاد و كنترل‌شده ارزش اصلاحي مثبت و بالا نشان دادند. ارقام سرقوله، گزندايي و قزل اوزوم با داشتن ارزش اصلاحي بالا و مثبت براي صفات وزن حبه و وزن گوشت ميوه مي‌توانند به‌عنوان والد مناسب براي اصلاح اين صفات در برنامه‌هاي تلاقي استفاده شوند چرا كه بهتر مي‌توانند خصوصيات خود را به نتاج منتقل نمايند. ارقام لعل قرمز، ريش بابا قرمز و تبرزه قرمز نيز براي سه صفت طول خوشه، عرض خوشه و وزن خوشه داراي ارزش اصلاحي مثبت و بالا بودند و بنابراين مي‌توانند به‌عنوان والد مطلوب براي اصلاح اين صفات در برنامه‌هاي به‌نژادي انگور معرفي شوند.

Introduction One of the most important goals of grapes breeding is to obtain seedless grapes with large berries and good taste. In order to achieve table and raisin grape varieties with good quality, desirable taste and larger berries with various colors, it is necessary to estimate the breeding value of the desired traits. In this study, breeding values of fourteen characters in 45 grape cultivars were predicted using the best linear prediction (BLUP) pediction. The purpose of the study was to estimate the breeding value of the grape cultivars and to identify the superior cultivars. The results of this study can be of great help to breeders in selecting cultivars with favorable market traits and cultivars with better yield. Materials and Methods In this study, 45 grape cultivars in the collection of Agricultural and Natural Resources Research Center of West Azerbaijan Province were used. From each of the cultivars in the first year of research, ten 14-year-old plants were selected and TSS, pH, TA, berry weight, flesh weight, single seed weight, seed number, juice volume, pollen germination, cluster length, cluster width, cluster weight, fruit set in open and under controlled pollination were investigated. The characteristics were measured for three consecutive years. Results and Discussion Based on the results, considering the sum of the breeding values of all the studied traits, Agh Shani, Taifi, Qzl Ouzum, Lal Qermez, Tabarze Qermez, Garmian, Rishbaba Qermez and Qara Shani cultivars had the highest rank. Among the studied seedless cultivars, Rejin cultivar had the highest breeding value in terms of single seed weight, and Keshmeshi Sefid cultivar in terms of seed number. Among the seeded cultivars, Shirazi cultivar showed the highest breeding value in terms of single seed weight and Qara Shani cultivar in terms of seed number. Garmian, Rishbaba Qermez, Keshmeshi Qermez, Tabarze Qermez, Agh Shani and shirazi had positive breeding value for pollen germination, fruit set in open pollination and fruit set under controlled pollination. Sarghola, Gazandaii and Qzl Ouzum cultivars had the high and positive breeding value for berry weight and fresh weight. Lal Qermez, Rishbaba Qermez and Tabarze Qermez cultivars had high and positive breeding value for cluster weight, cluster width and cluster weight. Genotypes with the highest breeding value had the highest ability to transfer their traits to offspring. Therefore, they can be used as a desirable parent to modify these traits in crop breeding programs. Conclusion In this study, breeding values of fourteen characters including total soluble solids, titratable acidity, berry weight, flesh weight, single seed weight, seed number, juice volume, fruit set in open pollination, pollen germination, cluster length, cluster width, cluster weight, fruit set under controlled pollination in 45 grape cultivars were predicted using the best linear prediction (BLUP) prediction. Studied cultivars showed different breeding values for the studied traits. Genotypes with the highest breeding value can be used as a desirable parent to modify these traits in grape breeding programs as these genotypes have the highest ability to transfer their traits to offspring.