پديد آورندگان :
سلطان پور اشتبيني، اكرم دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقيقات تهران - دانشكده علوم اجتماعي، تهران، ايران , عربستاني، مهرداد دانشگاه تهران - دانشكده علوم اجتماعي، تهران، ايران , ساروخاني، باقر دانشگاه آزاد اسلامي واحد علوم و تحقيقات - گروه جامعه شناسي، تهران، ايران
كليدواژه :
هويت فرهنگي , تكوين , پايداري , قوم ترك
چكيده فارسي :
هدف: هدف مقاله حاضر شناسايي و اولويتبندي عناصر هويت فرهنگي زمينهاي در تكوين و پايداري هويت قوم ترك است.روش مطالعه: روش تحقيق به صورت كيفي-كمّي بود. بخش كيفي از طريق مصاحبه با 22 نفر از خبرگان آذري ساكن در شهر تهران و مراكز استانهاي تركزبان به روش گلوله برفي در سال 1399 تا رسيدن به اشباع نظري صورت پذيرفت. بخش كمّي با 384 نفر از ساكنين مراكز استانهاي آذرينشين با استفاده از فرمول كوكران به روش تصادفي طبقهاي انجام شد. ابزار سنجش در بخش كيفي، چك ليست و پرسشنامه نيمهساختاريافته بود. ابزار سنجش در بخش كمّي، پرسشنامه محققساخته مستخرج از شاخصهاي شناسايي شده توسط خبرگان بود. جهت روايي سنجي مضامين مصاحبهها؛ دو مرحله متوالي از نظرسنجي با خبرگان استفاده شد. جهت سنجش روايي پرسشنامه محققساخته از اعتبار محتوايي و اعتبار سازهاي و جهت سنجش پايايي نيز از آلفاي كرونباخ بهره گرفته شد.يافتهها: يافتهها در بخش كيفي نشان داد؛ بر اساس روش «تحليلمضمون» حاصل از مصاحبه با خبرگان؛ از بين 144 مضمون، 74 كد طبقهبندي شده، 12 مضمون فرعي و در نهايت چهار مضمون اصلي شامل 1. جغرافيا 2. زبان 3. نگرش فردي 4. ويژگيهاي شخصيتي هستند كه شاخصهاي آنها به عنوان عناصر هويت فرهنگي زمينهاي در تكوين و پايداري هويت قوم ترك شناسايي شدند. يافتهها در بخش كمّي نيز نشان داد؛ بر اساس تحليل عاملي اكتشافي انجام شده پنج عامل: 1. ويژگيهاي شخصيتي 2. زبان 3. تفاوت جنسيتي 4. نگرش فردي 5. جغرافيا عناصر هويت فرهنگي زمينهاي در تكوين و پايداري هويت قوم ترك شناسايي شدند. نتايج آزمون تيتك نمونهاي نشان داد: هويت فرهنگي زمينهاي در سطح زياد در تكوين و پايداري هويت قوم ترك نقش دارد كه عامل جغرافيا و زبان پراهميتترين و تفاوت جنسيتي كماهميتترين نقش را دارا هستند.نتيجهگيري: جغرافيا و زبان، مهمترين عناصرِ هويتفرهنگي زمينهاي در تكوين و پايداري هويت قوم ترك ميباشند.
چكيده لاتين :
Objective: The purpose of this article is to identify and prioritize the elements of contextual-cultural identity in the creation and stability of the identity of the Turkish ethnicity.Methods: The present research uses a mixed-methods (qualitative-quantitative) approach. In the qualitative phase, 22 Azeri experts living in Tehran City and other Turkish-speaking province centers in 2020 selected through snowball-sampling method to reach theoretical saturation were interviewed. In the quantitative phase, 384 residents of the centers of the Azeri provinces were selected through stratified random sampling method using Cochran's formula. Research instruments in qualitative part were checklist and semi-structured questionnaire. The instrument of the quantitative part was a researcher-made questionnaire extracted from the identified indicators of contextual-cultural identity in the creation and stability of the Turkish ethnic group. To validate the content of the interviews, two consecutive stages of surveys with experts were used. Content validity and structural validity were used to assess the validity and Cronbach's alpha was used to assess the reliability of the researcher-made questionnaire.Results: The findings of the qualitative section revealed that based on the “thematic analysis” obtained from the interviews with experts, from 144 contents, 74 categorized codes, 12 sub-themes and finally four main themes were recognized, inclusding:1. Geography, 2. Language, 3. Individual Attitude, and 4. Personality Characteristics; their indexes were recognized as contextual-cultural identity elements in the creation and stability of Turkish ethnicity. Moreover, the results of the quantitative section, according to the exploratory factor analysis, showed five factors affecting the creation and stability of the individual-contextual cultural identity element of Turkish ethnicity, including 1. Personality characteristics, 2. Language, 3. Gender differences, 4. Individual attitudes, and 5. Geography. The results of one-sample t-test proved that the contextual-cultural identity, to a large extent, affects the creation and stability of the identity of the Turkish ethnicity. In this category, geography and language had the most important and gender differences had the least important role.Conclusion: Hence, geography and language are the most important elements of contextual-cultural identity in the creation and stability of the identity of the Turkish ethnicity.