محاسبه شاخص تركيبي اندازه‌گيري دسترسي مالي در ايران

Computation of Financial Inclusion Composite Index in Iran

دسترسي مالي بدين معني است كه افراد و صاحبان كسب‌وكار بتوانند به محصولات و خدمات مالي مورد نياز، با راحتي و صرفه اقتصادي مناسب و همچنين از طريق راه ­هاي ارتباطي معتبر و پايدار، دسترسي داشته باشند. كاهش فقر، افزايش رشد اقتصادي و كاهش بيكاري از مهم‌ترين مزاياي دسترسي مالي به حساب مي‌آيند. با توجه به اهميت موضوع، در پژوهش حاضر به معرفي و تبيين مفهوم دسترسي مالي پرداخته شده و شاخصي تركيبي طراحي شده است كه به وسيله آن ميزان دسترسي مالي قابل اندازه‌گيري مي­باشد. سپس با استفاده از شاخص طراحي شده، دسترسي مالي در هر يك از استان‌هاي كشور ايران محاسبه شده و استان‌ها از اين منظر رتبه ­بندي شده­اند. نتايج نشان مي‌دهد استان‌هاي تهران، سمنان و يزد بيشترين سطح دسترسي مالي و استان‌هاي سيستان بلوچستان، خوزستان و آذربايجان غربي كمترين سطح دسترسي مالي را در بين استان‌ها در اختيار دارند. در نهايت، عواملي كه منجر به كاهش رتبه استان­ها در تحقق شاخص دسترسي مالي شده­اند، مورد بررسي قرار گرفته­ است.

Financial inclusion means that individuals and businesses have access to useful and affordable financial products and services that meet their needs in a reliable and sustainable way. Reducing poverty and unemployment rate along with increasing economic growth are considered to be the most important advantages of financial inclusion. Given the importance of this subject, the concept of financial inclusion has been explained; moreover, a composite index has been developed to measure financial inclusion in this article. Using designed financial inclusion composite index (FICI), the financial inclusion measures have been calculated in each province of Iran and theses provinces have been ranked. The results show that Tehran, Semnan and Yazd provinces have the highest level of financial inclusion and Systan Balouchestan, Khouzestan and Western Azarbayejan provinces have the lowest level of financial inclusion. Finally, the parameters, which have lowered the rank of these provinces in reaching suitable financial inclusion index, have been studied.