اثربخشي آموزش كاركردهاي اجرايي بر خود كنترلي كودكان مبتلا به اختلال كم توجهي و بيش فعالي

Efficacy of Training Executive Functions on the Self-Control of the Children with Attention Deficit Hyperactivity Disorder

پژوهش حاضر با هدف بررسي اثربخشي آموزش كاركردهاي اجرايي بر خودكنترلي كودكان مبتلا به اختلال كم‌توجهي و بيش‌فعالي انجام گرفت. پژوهش حاضر آزمايشي با طرح پيش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه گواه و دورۀ پيگيري دوماهه است. جامعۀ آماري پژوهش شامل كودكان پسر مبتلا به اختلال نقص توجه و بيش‌فعالي شهر اصفهان در سال تحصيلي 1398-1399 است كه از بين آن‌ها سي كودك مبتلا به اختلال كم‌توجهي و بيش‌فعالي به روش نمونه‌گيري خوشه‌اي چندمرحله‌اي انتخاب و با گمارش تصادفي در گروه‌هاي آزمايش و گواه گمارده شدند (هر گروه 15 كودك). گروه آزمايش، مداخلۀ كاركردهاي اجرايي (فيشر و همكاران، 2005) را طي يك ماه در هشت جلسۀ 75 دقيقه‌اي دريافت كرد. در فرايند مداخله، در گروه آزمايش سه نفر و در گروه گواه نيز دو نفر ريزش داشتند. پرسشنامه‌هاي مورد استفاده در اين پژوهش شامل پرسشنامۀ اختلال كم‌توجهي و بيش‌فعالي (ADHDQ) و پرسشنامۀ خودكنترلي (SCQ) بود. داده‌هاي پژوهش به شيوۀ تحليل واريانس با اندازه‌گيري مكرر با استفاده از نرم‌افزار آماري SPSS نسخۀ 23 تجزيه‌وتحليل شد. نتايج نشان داد آموزش كاركردهاي اجرايي بر خودكنترلي كودكان مبتلا به اختلال كم‌توجهي و بيش‌فعالي تأثير معنادار دارد (0/001

The present study is conducted to investigate the effectiveness of executive function training on self-control in children with ADHD. It is a quasi-experimental study with pretest, posttest, control group design, and two-month follow-up period. The statistical population includes the boys with ADHD in the city of Isfahan during the 2019-20 school year. Thirty children with ADHD were selected by a multistage cluster sampling method and randomly divided into an experimental group and a control group (each group consisted of 15 children). The experimental group received eight seventy-five-minute executive function interventions. Three children from the experimental group and two children from the control group were excluded from the study. The questionnaires used in this study included the ADHD questionnaire and the self-control questionnaire. The data of the study were analyzed by repeated measures ANOVA using SPSS 23 software. The results showed that executive function training had a significant effect on the self-control of children with ADHD (p<0.001). According to the results, executive function training can be used as an efficient method to increase the self-control of children with ADHD by training organization, increasing concentration and attention, strengthening working memory, and avoiding responses.