ابعاد محيط‌زيستي همكاري و امنيت در خليج‌فارس

ازنظر بسياري از انديشمندان، برخورداري از محيط‌زيست سالم در جهان حق مسلم مردم بوده و مالكيت منابع طبيعي از ابزارهاي قدرت و عناصر موثر بر امنيت تلقي مي‌شوند. درحاليكه خليج‌فارس و درياي عمان از اهميت راهبردي فراواني در سطوح ملي، منطقه‌اي و بين‌المللي برخوردارند، هر دو بدنه آبي بويژه خليج‌فارس زيست‌بوم‌هاي شكننده‌اي دارند و از اينرو شايسته توجه كافي جامعه بين‌المللي بويژه هشت دولت ساحلي هستند. توسعه ناپايدار منطقه طي دهه‌هاي گذشته اثرات مخربي بر تعادل چرخه‌هاي طبيعي به‌ويژه چرخه‌هاي آب و كربن داشته است. حوزه خليج‌فارس از سويه‌هاي گوناگون آلودگي به‌علت فعاليت‌هاي گسترده تجاري، اكتشاف و توزيع مواد نفتي، سيستم‌هاي فعال حمل‌ونقل، استقرار ناوگان‌ها و پايگاه‌هاي نظامي خارجي، استفاده ناپايدار از مواد سوختي، منازعه، احداث جزاير مصنوعي، بكارگيري دستگاه‌هاي بيشمار آب‌شيرين‌كن و ديگر فعاليت‌هاي بشري در اين بدنه آبي رنج مي‌برد. پديده گرمايش زمين و تغيير آب‌وهوا با تشديد خشكسالي، بالاآمدن سطح آب‌هاي آزاد، افزايش تبخير، گسترش ريزگردها و بيابان‌زايي و نابودي تدريجي برخي گونه‌هاي گياهي و جانوري منطقه و مرجان‌ها بر وخامت اوضاع افزوده و ارايه خدمات زيست‌بومي توسط طبيعت را دچار اختلال كرده است. راپمي بعنوان تنها سازوكار همكاري بين دولتي درمنطقه در زمينه محيط‌زيست همگام با مشكلات منطقه به‌پيش نمي‌رود و ضرورت به‌روزرساني و چابك‌سازي با بازنگري در اسناد و نيز تجديدساختار آن بيش از پيش احساس مي‌شود. تهديد‌هاي جاري ايجاب مي‌كنند دولت‌هاي ساحلي با كاهش تنش سياسي و استفاده از فرصت‌ها به گفتگوهاي بيشتر براي همكاري جهت حفاظت از محيط‌زيست و بهره‌برداري از منابع طبيعي براساس اصل «‌پايداري» بپردازند.