جنبش هاي اجتماعي نوين: مطالعۀ موردي جنبش هاي زيست محيطي نوظهور

جنبش­ هاي زيست محيطي نوظهور به منظور مقابله با تهديدات ناشي از تخريب محيط زيست و حفاظت و حمايت از محيط زيست در اواخر دهۀ 1960 به وجود آمدند. نوشتار حاضر تلاش مي­كند تا به اين پرسش پاسخ دهد كه جنبش ­هاي زيست محيطي ­نوظهور چگونه در قالب جنبش‌هاي اجتماعي ­نوين قابل تحليل هستند؟ و چه افزوده ­هايي بر جنبش ­هاي اجتماعي ­نوين داشه ­اند؟ بنابراين، مقاله با روش كيفي تفسيري، و بكارگيري شيوۀ مطالعات موردي، چيستي و چرايي جنبش ­هاي زيست ­محيطي­ نوظهور را مورد بررسي قرار مي­دهد. يافته‌هاي تحقيق نشان مي­دهند كه جنبش ­هاي زيست‌محيطي­ نوظهور به منظور رويارويي با بحران ­هاي موجود، در ابتدا با افزايش آگاهي‌ها و مطالبات عمومي، زمينه را براي ايجاد سازمان­ ها و گروه ­هاي طرفدار محيط ­زيست فراهم نمودند و سپس با ورود به عرصه سياست در دهۀ 1970، با استفاده از ابزارها و شيوه‌هاي نوين، به صورتي مسالمت­ آميز به بيان خواسته ­ها و اعتراض ­هاي خود پرداخته‌اند تا از اين طريق، ضمن وادار كردن حكومت­ ها به پاسخگويي، بتوانند در قالب گروه­ هاي ذينفوذ و احزاب سياسي، در حوزۀ سياست عمومي تأثيرگذار باشند. همچنين، در دهۀ 1980، زمينه براي حضور و نقش آفريني سازمان­ هاي مردم نهاد زيست محيطي در عرصۀ جهاني فراهم شد و بدين طريق، نقش و اختيار دولت­ها به عنوان تنها بازيگران اصلي در عرصۀ بين‌الملل، مورد ترديد قرار گرفت. در نتيجه، حجم وگستره قدرت اجتماعي و تاثيرگذاري سياسي جنبش­ هاي زيست­ محيطي نوظهور، باعث بازپروري و غني­ سازي جنبش ­هاي نوين اجتماعي شده است؛ به گونه ­اي كه امروزه مي­ توان آنها را بعنوان نيروهاي اجتماعي قدرتمند و بازيگراني تاثيرگذار، در عرصه جامعه‌شناسي­ سياسي مورد شناسايي و تحليل قرار داد.