ابن فارض و حافظ درجستجوي تجليات الهي

در انديشه‌هاي عرفاني، اصل جهان‌بيني عارف بر محور وحدت وجود است. اينكه ذات حق به جلوه‌هاي گوناگون در كثرات و تعينات تجلّي كرده است و آن‌ها را آيينۀ تمام نماي حق نموده است. باتوجه به تأثر حافظ از انديشه‌هاي ابن فارض اين مفهوم در انديشۀ عرفاني وي نيز واردشده است. در ادبيّات تطبيقي نقاط اشتراك و افتراق، تأثير و تأثر دو اديب وكار آن‌ها بررسي مي‌شود. ادبيّات ملي يك كشور را غني مي‌كند، باعث تبادل افكار و توسعۀ فرهنگي مي‌شود و اين‌گونه ادبيّات يك ملت را بر جهان عرضه مي دارد؛ لذا در اين جستار، سعي شده است جلوه‌هاي عرفاني دو شاعر معروف عربي و پارسي ابن فارض مصري و خواجه حافظ شيرازي در چارچوب ادبيّات تطبيقي و روش مقايسه‌اي بررسي شود؛ اما آنچه قابل اثبات مي‌باشد اين است كه هر دو شاعر معروف، قدر اشتراك‌هاي در آبشخورها و زبان عرفاني دارند و در مفاهيم اساسي عرفاني مانند بحث تجلّي، قابل‌مقايسه‌اند و باتوجه به تحليل‌هاي انجام‌شده از زندگي اجتماعي و ادبي اين دو اديب معروف، خواجه حافظ شيرازي از ابن فارض مصري به‌طور غيرمستقيم؛ يعني از طريق تعلّم در مكتب‌هاي زمانه اش تأثير پذيرفته است.