بررسي تغييرات تشريحي ايجادشده در برگچه‌هاي گياه زبان‌گنجشك (Fraxinus rotundifolia) در اثر آلودگي با آفت پسيل (Psyllopsis fraxini)

حملۀ آفت سبب آسيب به ساختارهاي سلولي گياهي مي‌شود و با ايجاد اختلال در رشد و فرايندهاي تمايز گياه ميزبان، ساختار گياه را تغيير مي‌دهد. پسيل يكي از آفت‌هاي گياهي است كه با حمله به برگ گياه و تغذيه از شيرۀ گياهي سبب تغيير شكل مورفولوژيكي برگ و تشكيل گال مي‌شود. در پژوهش حاضر، بررسي تغييرات تشريحي برگچه‌هاي آلوده به پسيل گياه زبان‌گنجشك در مراحل مختلف حملۀ حشره مدنظر قرار گرفت. تهيۀ برش‌هاي ميكروتومي از برگچه‌هاي آلوده و رنگ‌آميزي آنها با ائوزين هماتوكسيلين، سافرانين فست‌گرين، سودان سياه و كوماسي‌برليانت‌بلو انجام شد و نمونه‌ها با ميكروسكوپ نوري و فلورسنت مشاهده شدند. نتايج نشان دادند با حملۀ پسيل به گياه، ورود بزاق حشره به محل آلودگي اتفاق مي‌افتد و تأثير آن در ساختار گياه ظاهر مي‌شود كه بارزترين آنها، كلروزه‌شدن محل آلودگي گياه است؛ به‌علاوه، گال‌هايي در هر دو سطح تحتاني و فوقاني برگچه‌ها تشكيل شدند كه مطالعه‌هاي تشريحي، ورود اندام مكندۀ پسيل به بافت پارانشيم و هيپرپلازي سلول‌هاي اپيدرم در ناحيۀ مجاور آن را نشان دادند. نتايج، ايجاد حالت هيپرتروفي و هيپرپلازي در سلول‌هاي پارانشيم نردباني، اسفنجي و نيز هيپرتروفي در دستجات آوندي را نشان دادند؛ علاوه‌براين، كاهش فضاي بين‌سلولي در منطقۀ تغذيه‌اي پسيل در سلول‌هاي پارانشيمي برگچه‌هاي آلوده مشاهده شد. افزايش ضخامت ديوارۀ سلولي در سلول‌هاي پارانشيمي و اپيدرمي سلول‌هاي آلوده نسبت به سلول‌هاي برگچه‌هاي گياهان شاهد مشاهده شد كه مجموع اين تغييرات در راستاي ايجاد نيچ اكولوژيكي مناسب براي استقرار پسيل‌ها تلقي مي‌شوند.