بررسي نقش خوشه‌ها و عوامل مؤثر بر آنها در تحقق اقتصاد دانش‌بنيان (مطالعه موردي: نقش خوشه فناوري اطلاعات و ارتباطات)

امروزه، دستيابي به رشد و توسعه پايدار در سايه تحقق اقتصاد دانش‎بنيان ميسر است. شناسايي و كاربرد دانش و نوآوري، از عوامل كليدي موفقيت در اين الگو محسوب مي‎شود. يكي از ابزارهاي پيشران در تسريع رشد و توسعه دانش‎بنيان، خوشه‌ها هستند. خوشه‌ها با فراهم كردن بستر مناسبي براي توليد دانش ضمني‌، زمينه‎اي براي خلق نوآوري و فناوري و در نتيجه، تحقق اقتصاد دانش‎بنيان به وجود مي‌آورند. در اين مقاله، با برگزيدن خوشه فناوري اطلاعات، تلاش شده است تا ضمن تبيين جايگاه دانش ضمني و نوآوري در اين خوشه، در كنار بررسي عوامل تأثيرگذار بر توسعه خوشه فناوري اطلاعات، به تشريح رابطه ميان خوشه‌ها و اقتصاد دانش‎بنيان پرداخته شود. سيزده كشور اروپايي در اين پژوهش بررسي شده  است. به‌منظور مدل‌سازي از روش DOLS و FMOLS براي داده‌هاي پانل استفاده شده است. شاخص‌هاي مخارج پژوهش و توسعه، مخارج آموزش، صادرات كالا در حوزه فناوري اطلاعات و ارتباطات و همچنين تعداد بنگاه‌هاي فعال در خوشه ICT (به‎عنوان شاخص خوشه ICT) شاخص‌هاي بررسي‎شده هستند. نتايج اين پژوهش نشان مي‌دهد كه شاخص‌هاي مهم و تأثيرگذار اقتصاد دانش‌بنيان با شاخص خوشه‌ها، رابطه مثبت و معناداري دارند.