شفافيت سرمايه گذاري خارجي، بازتعريف اصل شفافيت در حقوق بين‌الملل سرمايه گذاري

در ديدگاه سنتي حقوق بين ­الملل سرمايه­ گذاري، شفافيت همواره به عنوان تعهدي براي دولت ميزبان و در جهت حمايت هر چه بيشتر از سرمايه­ گذاري خارجي تعريف مي­شود. اين وجه از شفافيت در حقوق بين­ الملل سرمايه­ گذاري به عنوان يك قاعده به رسميّت شناخته شده است. در عصر حاضر و با بالا گرفتن گفتمان­هايي مانند مبارزه با فساد، حقوق بشر، حكمراني مطلوب، مسئوليّت اجتماعي شركت­ها و حكمراني شركتي، گرايشي جديد در حقوق بين­الملل سرمايه­ گذاري ايجاد شده است كه شفاف بودن را از سرمايه­ گذار خارجي نيز طلب مي­كند. امكان شكل­ گيري و پيدايش چنين تعهدي و تحميل آن بر سرمايه­ گذار خارجي، محل بحث اين نوشتار است. مقاله حاضر با تكيه بر روشي توصيفي ـ تحليلي به بررسي اسناد و رويه­ هاي موجود در حقوق بين ­الملل سرمايه­ گذاري پرداخته است تا ارزيابي كند كه آيا در نظم كنوني حقوق بين ­الملل سرمايه­ گذاري مي­توان تعهد به شفاف بودن را براي سرمايه­ گذار خارجي شناسايي كرد؟ بررسي­ها در نهايت نشان مي­دهد كه جامعه­ ي جهاني به سمت شناسايي و تقويّت تعهدات عمده­اي براي سرمايه­ گذران خارجي و از جمله شفافيت پيش مي­رود و اين نگرش جديد سرمايه­گذار خارجي را از اينكه صرفاً موضوع حمايت واقع شود خارج كرده و موضوع تكليف نيز قرار مي­دهد.