مقايسه اثربخشي درمان ارتباطي والد-كودك با درمان تعامل والد-كودك بر مهارت‌هاي ارتباطي و سازگاري اجتماعي كودكان مبتلا به نقص‌توجه/ بيش‌فعالي

Comparison of the effectiveness of parent-child communication therapy with parent-child interaction therapy on communication skills and social adjustment in children with attention deficit/hyperactivity disorder

ضعف در مهارت‌هاي ارتباطي و سازگاري اجتماعي از مشكلات ثانويه نقص‌توجه/ بيش‌فعالي است كه توجه به اين مشكلات براي بهبود زندگي اجتماعي كودكان مبتلا حائز اهميت است؛اين پژوهش با هدف مقايسه اثربخشي درمان ارتباطي والد-كودك و درمان تعامل والد-كودك بر مهارت‌هاي ارتباطي و سازگاري اجتماعي كودكان مبتلا به نقص‌توجه/ بيش‌فعالي 6 تا 12 سال، به روش نيمه‌تجربي با طرح تك‌آزمودني انجام شد. در اين پژوهش12 بار اندازه‌گيري (4 ‌بار به‌عنوان خط پايه، 4 بار طي درمان و 4 ‌بار در مرحله‌ي پيگيري) به عمل آمد. از مادران داراي كودك 6 تا 12 سال مبتلا به به نقص‌توجه/بيش‌فعالي شهر اصفهان به همراه كودكانشان، 6 مادر-كودك (12 نفر) شيوه هدفمند انتخاب و تصادفاً در دو گروه درمان ارتباطي والد-كودك و درمان تعاملي والد-كودك جايگزين شدند. سپس 11 جلسه درمان ارتباطي والد-كودك براي گروه اول و 12 جلسه درمان تعامل والد-كودك براي گروه دوم اجرا شد. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه مهارت‌هاي ارتباطي جرابك (2004) و مقياس سازگاري اجتماعي واينلند (1935) بود. نتايج نشان داد درمان ارتباطي والد-كودك و درمان تعامل والد-كودك بر مهارت‌هاي ارتباطي كودكان مبتلا به نقص‌توجه/بيش‌فعالي تاثير داشته‌اند (05/0>p)؛ ليكن تنها درمان ارتباطي والد-كودك بر سازگاري اجتماعي كودكان مبتلا به نقص‌توجه/ بيش‌فعالي تاثيرات پايدار داشته است. بنابراين درمان ارتباطي والد-كودك نسبت به درمان تعامل والد-كودك نقش موثرتري در بهبود مهارت‌هاي ارتباطي و سازگاري اجتماعي كودكان مبتلا به نقص‌توجه/ بيش‌فعالي ايفا كند.

Attention Deficit / Hyperactivity Disorder (AD/HD) is a chronic neurodevelopmental disorder that is characterized by three categories of problems related to inattention, hyperactivity and impulsivity. Children with, AD / HD do not have enough skills to monitor their behavior and cannot control and regulate their behavior for a long time. Weak communication skills can be associated with feelings of loneliness, social anxiety, depression, low self-esteem, and academic failure. Also, lack of communication skills and inability to control impulses cause children with, AD/HD to develop problems in adjustment and social bonding. The aim of this study was to compare the effectiveness of parent-child communication therapy and parent-child interaction therapy on communication skills and social adjustment of children with AD/HD 4 to 6 years old, in a quasi-experimental method with a single-experimental design.