تحليل گفتمان نظريه كارشناسي در دادگاه

Discourse analysis of “expert theory” in trial

در پرونده‌هاي موجود در دادگستري بخشي وجود دارد كه به «نظريه كارشناسي» مربوط مي‌شود. در واقع قاضي با ارجاع پرونده به كارشناس و دريافت نظر ايشان، حكم يا رأي نهائي را صادر مي‌كند. نكته درخور توجه پيرامون نظريه‌هاي مذكور آن است كه بسياري از آن‌ها مورد اعتراض واقع مي‌شوند و ممكن است پيرامون يك رويداد واحد نظرهاي متفاوتي از سوي كارشناسان به قاضي ارائه شود. بر اين اساس و با توجه به نقش محوري نظريه كارشناس در دعاوي حقوقي، جستار حاضر به واكاوي گفتمان نظريه كارشناسي در دادگاه مي‌پردازد. در واقع در جستار حاضر تلاش بر اين است كه پس از واكاوي گفتمان نظريه‌ها، علت تناقض‌هاي موجود در نظر كارشناسان محرز گردد. سوال اصلي پژوهش آن است كه «نظريه كارشناسي» به عنوان يك گفتمان قضايي داراي چه مولفه‌هايي است و آيا وجود تناقض در نظريه‌هاي كارشناسان منوط به مولفه‌هاي مذكور است. در راستاي پاسخ به سوال‌هاي مذكور، نگارندگان به بحث و بررسي نظريه‌هاي كارشناسي در نوزده پرونده قضايي مربوط به حوادث كار و تصادف شهر شيراز (1398-1399) پرداختند. يافته‌ها مويد آن هستند كه نظريه كارشناس علاوه بر مولفه‌هاي روايت و ضد روايت داراي مولفه «موضع‌گيري» نيز مي‌باشد و مشخصه‌هاي زباني آن به صورت آشكار در نظريه‌ها قابل مشاهده است

There is a section in the case law that deals with "expert theory." The interesting thing about these theories is that many of them are challenged and different opinions may be presented to the judge by experts about a single event. In the present article, an attempt is made to find out the cause of the existing contradictions in the opinion of experts. The main question of the research is what are the components of "expert theory" as a judicial discourse and whether the existence of contradiction in the theories of experts depends on these components. In order to answer the above questions, the authors discussed expert theories in nineteen court cases related to work accidents and car accidents in Shiraz (2018-2019). The findings confirm that in addition to the narrative and anti-narrative components, expert theory also has a "stance" component and its linguistic characteristics are evident in theories, and these personal stances cause differences in theories. Finally, the authors suggest that in formulating expert theories, more emphasis be placed on the anti-narrative aspect so that this court approach can reach a specialized decision more quickly, reduce the differences between theories, and ultimately avoid spending extra time and money.