حركت‌شناسي زبان بدن در نهج‌البلاغه بر اساس نظريه «پُل اكمن و والس فريسن» با سه رويكرد «منشأ-رمزگذاري – كاربرد»

نشانه‌هاي مورد استفاده ارتباطات مطمئناً محدود به زبان (زبان‌شناسي) نمي‌شود. بسياري از مفاهيم به صورت غيركلامي بيان مي‌شوند. ارتباط غيركلامي از حوزه‌هاي مطالعاتي جديد است كه به بررسي و تجزيه و تحليل پيام‌هايي مي‌پردازد كه افراد با رفتارهاي غيرزباني مانند: حالات چهره، تماس چشمي و ژست‌ها پيام را منتقل و به درك خواننده از متن كمك مي‌كنند. «پل اكمن» و «والس فريسن» تحقيقاتي گسترده‌ را در زمينه فعاليّت‌هاي غيركلامي انجام داده‌اند كه هدف آنان، شناخت بهتر احساسات و رفتار افراد مي‌باشد. آنان فعاليت‌هاي غيركلامي را به سه طريق تحليل كرده‌اند كه عبارت‌اند از: 1. منشأ 2. رمزگذاري 3. كاربرد. منشأ؛ منبع هر عملي است كه مي‌تواند (ذاتي، ثابت‌گونه و آموزش فرهنگي) باشد. رمزگذاري؛ رابطه عمل با معني آن است كه مي‌تواند (قراردادي، تصويري و غريزي) باشد. كاربرد؛ شامل ميزان اطلاع‌رساني رفتار غيركلامي است كه مي‌تواند (ارتباطي، تعاملي و اطلاعاتي) باشد. اين پژوهش با روش تحليلي‌توصيفي بر اساس رويكردهاي ذكر شده از «اكمن» و «فريسن» زبان بدن در نهج‌البلاغه را، اعم از؛ چهره، چشم، دست و حالت‌هاي لامسه‌، توصيف و مورد بررسي قرار داده است. نتايج حاصله از تحليل نمودن نمونه‌هاي زبان بدن موجود در نهج‌البلاغه با نظريه «اكمن» و «فريسن»، نشان مي‌دهد كه ظرفيت نهج‌البلاغه چنان گنجايش دارد كه مي‌توان آن را با نظريه‌هاي نوين ارتباطات غيركلامي مورد تحليل و بررسي قرار داد و منشأ «زبان چهره»، كه از بسامدي بالا در نهج‌البلاغه برخوردار است، ذاتي است و به‌صورت غريزي رمزگذاري شده و كاربرد آنها اطلاعاتي است.