گذار از اقتصاد بين‌الملل به اقتصاد جهاني

در اين مقاله كوشش خواهد شد كه شكل‏گيري يك ميدان جديد و متفاوت براي كنش اقتصادي مورد مطالعه قرار گيرد. اين ميدان جديد، اقتصاد جهاني نام دارد كه پديده‏اي فراتر از اقتصاد بين‏الملل است و ماهيت آن و پديده‏هاي بنيادين تاثيرگذار در آن متفاوت با اقتصاد بين‏الملل هستند. در اين فضاي تازه، پديده‏هاي مانند سرمايه جهاني و زنجيره ارزش جهاني شكل گرفته‏اند كه بدون در نظر گرفتن آن‌ها  نمي‏توان تحليل درستي از ساخت اقتصادي چه در داخل كشورها و چه در محيط جهاني به دست آورد. شيوه سياست‏گذاري نيز در اين محيط نوين متفاوت خواهد بود. در اين مقاله كوشش مي‏كنيم تا نشان دهيم شكل‌گيري پديدارهاي تازه جهاني موجب شكل‏گيري فضاي اقتصاد جهاني شده است و اين فضاي نوين جايگاه كشورهاي مختلف را بر حسب نوع رفتار و جايگاه آن‌ها  در ساخت نوين جهاني تغيير داده است. در قسمت اول مقاله تلاش خواهيم كرد نشان دهيم با وجود اختلاف‌نظرهاي فراوان در حوزه نظريه‏ها، اين نظريه‏ها در مورد شكل‏گيري اقتصاد جهاني و وارد شدن جهان به اين مرحله جديد اتفاق نظر دارند. سپس با استفاده از منابعي مانند گزارش‏هاي سالانه سازمان تجارت جهاني، انكتاد و صندوق بين‏المللي پول اطلاعاتي را ارائه مي‏كنيم كه نشان دهد در فضاي كنش واقعي و فراسوي نظريه‏ها اين تحول به راستي اتفاق افتاده و دنيا از اين منظر وارد فضاي نو شده است.