كالبد‌شناسي مفهوم تعهد

The Anatomy of the Conception of Obligation

واژه “Obligation” كه در ادبيات حقوقي ايران به «تعهد» شناخته مي‌شود. از مفاهيم انگشت شمار بنيادين حقوقي است. شناسايي مفهوم، مؤلفه‌ها و ماهيت آن از پيش نياز‌هاي هر نوع تفاهم حقوقي است. اين هدف مستلزم اين است كه با توجه به پيشينه آن، مفهوم دقيق و عناصر اصلي و مستقيم سازنده آن، به ويژه از منظر منطقي، معلوم گردد؛ ماهيت آن توصيف شده؛ و رابطه و نسبت آن با مفاهيم و تأسيسات مشابه و مرتبط خارحي و داخلي روشن گردد. اين نوشتار با روش توصيفي، تطبيقي و تحليلي در صدد است تا گامي در راه تحقق اين هدف بردارد. اساتيد و نويسندگان حقوقي، و به ويژه ايراني، قرائت‌هاي نسبتاً متفاوتي از آن ارائه كرده‌اند. گاهي آن را رابطه حقوقي شخصي، گاهي تكليف يا التزام حقوقي، و گاهي تركيبي از تكليف و مسئوليت يا ضمانت اجرا، معرفي كرده‌اند. اين اختلاف در تعريف، عدم توافق در مؤلفه‌هاي اين مفهوم را نيز، در پي داشته است. در اين نوشتار، “Obligation” گونه‌‍‌اي تكليف حقوقي، مدني و مالي دانسته شده است، كه با مفهوم فقهي «تعهد» در مفهوم و عناصر تباين كلي دارد.

The word "Obligation", which is referred to as "commitment" in Iranian legal literature. It is one of the few fundamental legal concepts. Understanding its concept, its elements and its nature is a prerequisite for any legal understanding. This aim requires that, given its background, the precise concept and its principal and direct constitutive elements, especially from a logical perspective, be known; its nature described; its relationship with Interior and external concepts illuminated. This paper is descriptive, comparative and analytical in order to take a step towards achieving this goal. Legal professors and writers, and especially Iranians, have offered relatively different readings in this side. It is sometimes referred to as a personal legal relationship, sometimes a legal obligation or obligation, and sometimes a combination of duty and responsibility or performance guarantee. This discrepancy in definition also led to disagreement on the elements of this concept. In this essay, “Obligation” is considered a type of legal, civil, and financial obligation, therefore it is different with the Islamic jurisprudential notion of “Commitment” in its general meaning and elements.