بررسي ميزان مشاركت اجتماعي، موانع و عوامل مرتبط با آن در سالمندان استان مازندران

مقدمه: باتوجه به رشد سريع جمعيت سالمند كشور، لزوم توجه به مشاركت‌اجتماعي به‌عنوان يكي از اركان تعيين‌كننده‌سلامت و قابل اصلاح در فرايند سالمندي فعال اهميت زيادي دارد. مطالعه حاضر با هدف تعيين ميزان مشاركت اجتماعي، علل و موانع اثرگذار بر آن در سالمندان مازندراني انجام شده‌است. مواد و روش: دراين مطالعه توصيفي تحليلي، ۴۲۱ نفر از سالمندان بالاي۶۰ سال مازندراني با روش نمونه‌گيري تصادفي طبقه‌اي و خوشه‌اي انتخاب شدند. ابزار جمع‌آوري اطلاعات فرم جمعيت‌شناختي، پرسشنامه محقق‌ساخته مشاركت اجتماعي سالمندان و موانع مشاركت اجتماعي بود. داده‌ها توسط نرم‌افزار SPSS و با استفاده از آزمون‌هاي آماري تي‌مستقل، آناليز واريانس‌يكطرفه، ضريب همبستگي پيرسون و رگرسيون تجزيه و تحليل در سطح معني‌داري شد. يافته‌ها: ميانگين سني سالمندان (۸/۸۱)۷۲/۵۵ و ميانگين نمره مشاركت‌اجتماعي سالمندان (۱۱/۸۱)۲۲/۸۷ بود. بيشترين ميزان مشاركت مربوط به بعد فرهنگي مذهبي مشاركت با (۴/۴۶)۸/۴۳ وكمترين ميزان آن، مربوط به بعد سياسي مشاركت (۲/۴۴)۳/۷۶ بود. خارج‌از‌دسترس‌‌بودن (۸۶/۷ درصد)، نبودن فعاليت‌و‌امكانات ‌فيزيكي در محل (۸۳/۶ درصد)، بي‌حوصلگي(۸۳/۱ درصد)، هزينه‌ها (۸۲/۷ درصد) و بيماري‌ها و مشكلات سلامتي (۸۰ درصد) به‌ترتيب مهمترين موانع مشاركت‌اجتماعي سالمندان بودند. مردان سالمند با سن پايين‌تر، شاغل و داراي تحصيلات‌ دانشگاهي بطور معني‌داري مشاركت اجتماعي بهتري داشتند. براساس تحليل رگرسيون ۵۹ درصد از واريانس مشاركت اجتماعي توسط متغيرهاي سن، تحصيلات و جنسيت تبيين شد. نتيجه‌گيري: از آنجايي كه ميزان مشاركت اجتماعي سالمندان مازندراني پايين بود، به نظر مي رسد سياست‌گذاري و طراحي برنامه‌هاي جامع و ايجاد بستر مناسب براي جهت كاهش موانع همچون افزايش امكانات و فعاليت‌ها، تفريحي و سرگرمي، دردسترس بودن فعاليت‌ها، بهبود درآمد و مديريت بيماري‌ها با در نظر گرفتن ساير عوامل مرتبط مهم ضروري است.