اثبات وابستگي بقاي بدن عنصري به روح بخاري از منظر حكمت اسلامي

يكي از مهمترين مسائل حوزۀ علم‌النفس، تكون جوهر نفس و تعلق آن به بدن عنصري از حيث حدوث و استكمال است كه به موجب آن، نفس و بدن، واجد تفاعلي دوسويه مي‌شوند. واسطۀ اين تعلق، روح بخاري است كه خليفۀ نفس است و تأثير و تأثر نفس و بدن از طريق آن صورت مي‌گيرد. يكي از مهمترين اين آثار، مسئلۀ حيات و دوام موجوديت بدن است كه به‌صورت بالعرض از جدول وجودي روح بخاري به بدن افاضه مي‌شود. بدن عنصري از سنخ نشئۀ طبيعت بوده و در جوهر، سيّال و متجدد است و هر جسم سيّالي ذاتاً مرده فناپذير است، بنابراين چون روح بخاري در تعلق نفس به بدن، واسطه در ثبوت است، بقاي بدن نيز وابسته به ثبات آن خواهد بود. با اين وصف، آيا مي‌توان بقاي بدن عنصري را با حفظ ثبات در روح بخاري تضمين نمود؟ مقالۀ حاضر پژوهشي تحليلي توصيفي است كه از منظر حكمت اسلامي به اين پرسش پاسخ مي‌دهد و اثبات مي‌نمايد در صورت اعتدال و ثبات روح بخاري، چيزي كه بالذات مرده و فناپذير است، به يمن وجود اين واسطۀ بالعرض، واجد حيات و بقا مي‌شود.