برهم‌كنش عناصر غذايي، ‏pH‏ و پتانسيل اسمزي محيط كشت بر كالوس‌زايي و جنين‌زايي درخت پائولونيا در شرايط درون شيشه‌اي

پائولونيا درختي تندرشد، صنعتي و زينتي با خواص دارويي است. اين پژوهش براي بررسي پتانسيل اسمزي محيط كشت پايه MS تحت تأثير عناصر درشت و ريز مغذي انجام شد؛ همچنين تأثير پتانسيل اسمزي روي القاي كالوس، جنين سوماتيكي، باززايي، فعاليت آنتي‌اكسيدانتي و تنوع سوماكلونال انجام شد. آزمايش، به‌صورت فاكتوريل در قالب طرح كاملاً تصادفي و شامل دو شاخص، ريزنمونه (برگ و دمبرگ) و 8 نوع محيط كشت حاوي تركيبات مختلف عناصر محيط كشت همراه با تركيبات مختلف تنظيم كننده‌هاي رشد گياهي انجام شد. نتايج نشان داد بالاترين ميران القاي كالوس، جنين‌زايي ‌سوماتيكي و باززايي در محيط‌هايي با يك دوم و يك چهارم برابر عناصر درشت مغذي محيط كشت MS مشاهده شد. با كاهش عناصر درشت مغذي به‌ويژه منابع نيترات در محيط كشت، فعاليت آنتوسيانين، كلروفيل، تعداد جنين و پتانسيل اسمزي افزايش يافت. با اين حال سرعت رشد كالوس و تنوع سوماكلونال كاهش يافت. در محيط كشت 8، كالوس‌ها و كالوس‌هاي‌جنين‌زا بدون سوختگي، شفاف، گياهچه‌هاي باززا شده شاداب‌تر و در برگ‌هاي گياهچه‌ها بيشترين رنگ‌دانه‌ها مشاهده شد. در محيط‌هاي كشت MS كامل، القاي كالوس، جنين‌سوماتيكي، پتانسيل اسمزي، آنتوسيانين و محتواي كلروفيل كاهش يافت، در حالي كه سرعت رشد كالوس و تنوع سوماكلونال افزايش يافت.