برآورد ترازتجاري آب مجازي محصولات كشاورزي استان همدان

مفهوم آب مجازي از پتانسيل قابل‌توجهي براي كمك به بهبود مديريت آب، به خصوص در بخش كشاورزي برخوردار است. لذا تحليل آب مجازي محصولات اساسي بخش كشاورزي مي‌تواند ما را در سياست‌گذاري و برنامه‌ريزي در مصرف بهينه از منابع آبي ياري دهد. در اين مطالعه، مقدار آب مجازي و شاخص‌هاي مرتبط با آن، با استفاده از رهيافت پايه تعيين شد و سپس براساس مقدار توليد و تقاضاي استان براي محصولات كشاورزي، مقدار مبادلات كشاورزي و تراز تجاري آب مجازي در استان همدان در سال 1397 برآورد گرديد. نتايج نشان داد كه جريان تجارت محصولات مورد مطالعه، حجمي معادل 924.7 ميليون مترمكعب صادرات آب مجازي به خارج از استان و 33.4 ميليون مترمكعب واردات آب مجازي به داخل استان را در پي‌داشته است. براين اساس ترازتجاري آب مجازي، 891.3 ميليون مترمكعب برآورد شد. اين نتايج نشان مي‌دهد، استان همدان محصولات آب‌بر را در داخل استان توليد و صادر مي‌كند. تراز تجاري مثبت و قابل توجه لزوم تغيير الگوي كشت در استان را با توجه به مسئله كمبود منابع آبي نشان مي‌دهد. با توجه به نتايج مطالعه پيشنهاد مي‌شود سطح زير كشت محصولاتي نظير ذرت دانه‌اي، حبوبات و يونجه با محتواي آب مجازي بالا، كاسته شود و محصولاتي نظيرذرت علوفه‌اي و چغندرقند كه به آب مجازي كم تري نياز دارند، جايگزين شوند.