ارائۀ الگوي قرآني تغيير دروني مطلوب در انسان به روش نظريه‏پردازي داده‏بنياد متني

هدف: اين پژوهش با هدف ارائۀ الگوي قرآني تغيير دروني مطلوب در انسان انجام شد. روش: روش پژوهش، نظريه‏پردازي داده‏بنياد متني بود. يافته‏ها و نتايج: در الگوي قرآني به دست آمدۀ تغيير دروني مطلوب، عوامل علّي عبارتند از: هدايتگر دانستن قرآن، عقل‏ورزي، اطاعت از خدا و پيامبران، ايمان و عمل صالح و مسئوليت عامليت خويش. مسئوليت تغيير دروني مطلوب در شرايط زمينه‏اي خاصي همچون: انجام فرايض و مستحبات توسط انسان، پناه بردن به خدا، داشتن فضايل اخلاقي، سعه وجودي، بيداري فطرت، وجود رهبران صالح در جامعه، و مسئوليت‏پذيري خود رخ مي‏دهد. شرايط عام و تعديل‏كننده و تشديدكنندۀ مسئوليت انسان در ايجاد تغيير دروني مطلوب در خود، شامل مسئوليت آگاهي يافتن و غفلت‏زدايي، تبختر و جانبداري غير منطقي، همنشيني با نااهل، مادي‏گرايي، قلب مريض و قساوت قلب، تبعيت از هواي نفس و ظلم به خود، عصيان و سركشي است. انسان مسئوليتش را براي ايجاد تغيير دروني مطلوب با انجام اعمال و راهبردهايي نظير پندپذيري براي اصلاح رويّۀ زندگي و اميد به وعده‏ها، جستجوي الگو، عبرت‏گيري و درس‏آموزي، تعميق آگاهي، مجاهده، مسئوليت رشد و تحول دائمي خود را آشكار مي‏كند كه اينها پيامدهاي نيكويي شامل بهره‏مندي از امداد الهي، سير تكاملي انسان، نيل به فوز و سعادت، سكينه و آرامش يافتن، پيوند انسان با حق و نيل به حيات طيبه را در پي دارند.