تعامل و تقابل «گفتمان‌هاي سياسي» و «راهبردهاي ملي» در سياست خارجي ايران

سياست خارجي در مقام مهمترين نمود رفتار بين المللي دولت‌ها همواره عرصه تعامل ميان نظريه و عمل بوده است. در اين ميان، هر گفتمان سياسي كه قدرت را در دست مي‌گيرد، بر مبناي جهان‌بيني خاصي كه نسبت به نظم حاكم در سطح منطقه و جهان دارد، در عرصه سياست خارجي نگرش‌هاي مختلف و بعضاً متعارضي را در چارچوب راهبردهاي ملي اتخاذ مي‌كند. پرسش اصلي مقاله حاضر اين است كه چگونه سياست خارجي ايران در «گفتمان‌ سياسي» و «راهبردهاي ملي» دولت سيد محمد خاتمي و محمود احمدي نژاد شكل گرفته است؟ پيامد نقش‌هاي ملي و راهبردهاي كلان اين دو گفتمان براي سياست خارجي ايران چه بوده است؟ براي پاسخ به سؤال فوق، نگارنده تلاش مي‌كند با استفاده از ابزارهاي تحليل «نظريه نقش» و روش توصيفي اين فرضيه را بررسي كند كه «راهبردهاي كلان ملي» متفاوتِ روساي جمهور ايران به اجراي سياست خارجي متفاوت و بعضاً متعارضي منجر شده است. يافته‌هاي پژوهش نشان مي‌دهد در عرصه سياست خارجي ايران، شاهد تعاطي و تقابل راهبرد گفتمان‌هاي مختلف هستيم و تقابل اين راهبردها منجر به عدم استفاده مطلوب از ابزار «سياست خارجي» جهت تحقق اهداف ملي شده است.