تحليل و تبيين الگوهاي رفتار فضايي گردشگران با تأكيد بر جغرافياي رفتاري (مطالعه موردي: گردشگران مذهبي مشهد)

امروزه بسياري از دست اندركاران حوزه گردشگري تلاش مي ­كنند تا با تأثيرگذاري مستقيم بر رفتارهاي گردشگران بر ميزان علاقه و احساسات آن‌ها در انتخاب مقصد تأثير بگذارند. به دليل كمبود زيرساخت­ ها و خدمات متناسب جهت پاسخگويي به نيازها و احتياجات گردشگران در سطح شهر مشهد و عدم شناخت كافي از الگوهاي رفتاري آنان، مسائل و مشكلاتي براي گردشگران، مديران و متوليان امور شهري وجود دارد. بنابراين هدف اصلي پژوهش حاضر، تحليل و تبيين الگوهاي رفتار فضايي حاكم بر گردشگري مذهبي مشهد مقدس مي­ باشد كه از روش تحقيق توصيفي-تحليلي و به‌صورت توامان استفاده شده است. جامعه آماري در اين پژوهش گردشگران داخلي بودند كه بر اساس آمار اخذ شده، تعداد كل گردشگران ورودي به مشهد در سال 1399 ، 22025167 نفر ثبت شده است كه با استفاده از محاسبات فرمول كوكران تعداد 384 نفر به عنوان نمونه آماري بدست آمد، براي انجام تحليل ­هاي فضايي از مدل ­هايي نظير تراكم فضايي، سنجش دسترسي فضايي، مدل آماري GI و نرم افزارArcGIS استفاده شد. بر اساس يافته­ هاي تحقيق مشخص شد، پراكنش فضايي مراكز تجاري موردنظر گردشگران داخلي در شهر مشهد بر اساس ضريب G عمومي 0.000553 و مقدارz-score 0.669718 بوده، لذا الگوي پراكنش فضايي مراكز تجاري موردنظر گردشگران داخلي از نوع تصادفي بوده است. اين وضعيت براي ساير شاخص ­هاي موردسنجش بدين صورت بدست آمده است كه؛ مراكز تفريحي و اقامتي از نوع خوشه­ اي بالا بوده ­اند و براي مراكز تاريخي، مذهبي، طبيعي، رستوران و درماني از نوع تصادفي است كه نشان‌دهنده توزيع غيريكنواخت در شهر مشهد مي ­باشد. در نهايت نتايج بررسي الگوهاي رفتاري گردشگران داخلي نشان مي­دهد، تنها براي 2 شاخص تجاري و اقامتي به‌صورت پراكنده بوده و در 6 مورد ديگر يعني؛ تاريخي، مذهبي، تفريحي، طبيعي، رستوران و استفاده از مراكز درماني و سلامت به‌صورت تجمعي بوده است.