آموزش و نهادهاي آموزشي اديان توحيدي در ايران عصر ساساني؛ مطالعه موردي: يهود

فاقد عنوان

با آنكه يكي از اقليت‌هاي توحيدي عصر ساساني، يهود بوده، تاكنون آموزش و نهادهاي آموزشي يهود آن دوران چندان بازكاوي نشده است. موضوع اين جستار بررسي آموزش و نهادهاي آموزشي يهود در عصر ساساني است، تا از اين رهگذر، انواع اين مراكز، پراكندگي جغرافيايي آنها، بنيان‌گذران و معلمان و متعلمان آنها، مواد آموزشي و دستاوردهاي علمي آنها، اقتصاد آموزش آنها را معرفي شود. دستاورد اين پژوهشِ بنيادي ـ تاريخي كه به روش توصيفي ـ تحليلي انجام شده، آن است كه گزارش‌هاي تاريخي دربارۀ مراكز آموزشي يهوديان، فزون‌تر از گزارش‌هاي موجود دربارۀ مراكز آموزشي زرتشتيان بوده و عصر ساساني دوران شكوفايي آموزشگاه‌هاي يهود بوده است. پراكندگي جغرافيايي اين نهادها همگون نبوده و از جزئيات سازمان آموزشي شماري از اين مراكز كمتر ياد شده است. محور اصلي برنامۀ درسي آنها آموزه‌هاي موسوي در قالب ميشنا و تلمود بود. ابتناي اقتصاد اين مراكز بر تبرعات يهود و مساعدت‌ حاخام‌ها بوده و اين مراكز را راب‌ها برپا مي‌داشتند و رياست آنها نيز با همين افراد بود. اين مراكز در اقتصاد و مديريت و اخلاق و آداب آموزشي، تحت حاكميت و حمايت كنيسه بودند. فعاليت مدارس يهود را به سه دوره تقسيم كردند. حيات اين مراكز، پرفرازوفرود بوده و بارها تعطيل و بازگشايي شده‌اند.

no abstract