بررسي انحصار طريقت و اقرب الطرق بودن در سلسلۀ نعمت‌اللهيه گنابادي

No title

يكي از سلسله‌هاي مشهور تصوف در جهان، به‌ويژه ايران، سلسلۀ نعمت‌اللهيه گنابادي است. نگارنده در اين پژوهش به‌دنبال بررسي شواهد و ادلۀ انحصار طريقت يا اقرب الطرق بودن اين سلسله است. مقصود از انحصار طريقت اين است كه قرار گرفتن در صراط مستقيم فقط در اطاعت و پيروي از اقطاب اين سلسله و مراد از اقرب الطرق بودن اين است كه نزديك‌ترين راه رسيدن به مقصود پيروي از دستورات سلوكي اين طريقت است. اين تحقيق از نوع تحقيقات توصيفي‌تحليلي و تاريخي است. روش به‌كاررفته در اين نوشتار، اسنادي و روش جمع‌آوري داده‌ها كتابخانه‌اي بوده و داده‌هاي مورد نياز از طريق ابزار فيش‌برداري گرد‌آوري شده و مورد نقد و ارزيابي قرار گرفته است. پس از بررسي و ارزيابي داده‌ها اين نتيجه حاصل شد كه ادعاي انحصار طريقت در آثار مكتوب اقطاب و مشايخ طريقت گناباديه به‌طور صريح نيامده ‌است، اما برخي از مكتوبات آنان و نيز سيرۀ عملي و مطالبي كه برخي از اقطاب و مشايخ به مريدان خود تلقين كرده‌اند، مضموني نزديك به ادعاي انحصار طريقت دارد؛ هرچند اين مقدار از شواهد در انتساب اين عقيده به طريقت گناباديه كافي نيست. ادعاي اسهل و اقرب الطرق بودن كه از سوي برخي از عرفا و مشايخ صوفيه مطرح شده، غير از ادعاي انحصار قطبيت و طريقت است و به‌ظاهر، مراد اقطاب طريقت گناباديه در برخي از عبارات، اقرب الطرق بودن اين طريقت نسبت به ديگر طرق صوفيه باشد.

No abstract