روند ساخت انسجام ملي در ايران: رويكرد تاريخي ـ جامعه‌شناختي

هدف پژوهش حاضر ارائه فهمي عيني و جامعه‌شناختي از روند تكوين انسجام ملي در ايران با بهره‌گيري از مفاهيم جامعه‌شناختي دوركيم (همبستگي مكانيكي و ارگانيكي) و ديويد لاك‌وود (يكپارچگي اجتماعي و يكپارچگي سيستمي) است. مقاله حاضر، با بهره‎گيري از اين مفاهيم سعي دارد نشان دهد كه انسجام اجتماعي ملي نه يك امر طبيعي و از‌پيش‌موجود، بلكه امري صناعي است كه در افق آينده ساخته مي‎شود. در تجربه‌ي تاريخي شاهد روندهاي اجتماعي و دولت‌سازي در حوزه انسجام ملي هستيم. اين روند به‌صورت ديالكتيكي به توسعه‌ي انسجام ملي مدد رسانده است. براي گذار از اين روند جدلي و ايجاد روابط با ثبات ميان يكپارچگي اجتماعي و سيستمي، نيازمند واهم‎گرايي قواعد حاكم بر يكپارچگي اجتماعي و يكپارچگي سيستمي هستيم.