انتساب مسئوليت بين‌المللي سازمان‌ها در پرتو قضيۀ بوسفروس

Attribution of Responsibility to International Organizations in Light of the Bosphorus Case

از ديوان اروپايي حقوق بشر به‌عنوان مهم‌ترين ركن قضائي حامي حقوق بشر و ناظر بر حسن اجرايي مقررات كنوانسيون اروپايي حقوق بشر نه‌تنها در سطح اروپا، بلكه در سطح جهان ياد مي‌شود. اين ديوان اگرچه با صدور آرايي نظير بحرامي و ساراماتي از ميزان محبوبيت و مرجعيت خود به‌عنوان حامي حقوق بشر به‌شدت كاست، براي رهايي از اين مشكل، به خود آمده و به‌سرعت با نقش‌آفريني در قضيۀ بوسفروس و اعمال معيار «كنترل مؤثر» به‌جاي «كنترل نهائي» در موضوع انتساب مسئوليت بين‌المللي، به معرفي فرضيه بوسفروس پرداخت و از اين طريق به جايگاه نخستين خود در عرصة حمايت از قربانيان نقض حقوق بشر بازگشت كرده و از خود الگويي درخور شأن (صرف‌نظر از پاره‌اي انتقادات موجه وارده به تصميم ديوان) به جهانيان عرضه كرد. بنابراين اينكه فرضيه بوسفروس چيست و آيا اساساً تحولي در حمايت از حقوق بشر و قربانيان آن ايجاد كرده، موضوعي است كه نوشتار حاضر با تحليل رأي بوسفروس درصدد شرح و بيان آن است.

The European Court of Human Rights (ECHR) is seen as the most important human rights judicial body not only in Europe but also around the world. However, with its decisions in such cases as Bahrami and Saramati, the ECHR has reduced its popularity and authority as a defender of human rights. Nonetheless, by applying the criterion of "effective control" instead of "ultimate control" for assigning responsibility to international organizations in the Bosporus case, the court seems to have recovered its credibility. This is so despite some well-founded criticism of the Court's decision in this case. This is the topic that the present article seeks to explain by analyzing the ECHR' judgement in the Bosporus Airways v. Ireland case.