مطالعۀ تطبيقي ساختار و محتواي رشته‌ «علم، فناوري و جامعه» در دانشگاه‌هاي منتخب جهان و ايران

A Comparative Study of the "Science, Technology and Society" Curriculum in Iran and Universities from other Countries

دردهه 1970 ميلادي نياز دانشمندان علوم اجتماعي و علوم انساني براي بررسي تاثير علم و فناوري بر زندگي اجتماعي، سياسي و فرهنگي جوامع، باعث شكل­گيري فضايي مشترك براي همكاري دانشمندان در حوزه ­هاي مختلف شد و در ادامه باعث شكل گيري رشته «علم، فناوري و جامعه» شد. هدف اين پژوهش مطالعه و بررسي برنامه درسي اين رشته در دانشگاه­ هاي منتخب و نوآفريني آن در دانشگاه­ هاي ايران است. روش پژوهش، پژوهشِ تطبيقي بر اساس مدل بِرِدي است. نمونه آماري شامل پنج دانشگاه از امريكا، سه دانشگاه از اروپا و از آسيا و استراليا هر كدام يك دانشگاه و همچنين چهار نهاد علمي از ايران است كه به روش نمونه­ برداري هدفمند انتخاب شده است. يافته­ هاي پژوهش نشان دهنده تفاوت­ هاي فاحش از نظر محتوايي در دانشگاه­هاي ايران با ساير دانشگاه­هاي منتخب است. درپايان، با توجه به يافته­ هاي پژوهش، دلالت­ هايي سياستي براي اصلاح ساختار و محتواي اين رشته در ايران ارائه شده­ است.

In the 1970s, social scientists and humanities tried to examine the impact of science and technology on the social, political, and cultural aspects of social life and societies which created common rounds for scientists to collaborate in different fields. This led to the emergence and growth of the field of "Science, Technology, and Society". The purpose of the present study is to examine the curriculum developed and implemented for "Science, Technology and Society" in selected universities and to recreate it in Iran universities. The research method is comparative based on Bereday’s model. The sample consisted of 5 universities from the United States, 3 from Europe, 1 from Asia, and 1 from Australia. In addition, 4 scientific institutions from Iran were selected thorough purposive sampling. The findings revealed significant differences regarding the content between Iran and universities from other countries. Finally, the research implications are recommended for policies in modification of the structure and content of this major in Iran.