پيوندهاي تشيع و ادبيات فارسي در قرن هفتم و هشتم: بررسي نقادانه نشانه‌هاي تشيع در آثار سعدي و حافظ

در بررسي تاريخ ادبيات فارسي تا پيش از قرن هفتم، اسامي گروهي از بزرگان ادب فارسي همچون كسايي، فردوسي، سنايي، قوامي رازي، ناصرخسرو و ... را در زمره شيعه آل عبا مشاهده مي‌كنيم. شيعت حيدر (مرتضي) در قرن هفتم بيشتر مي‌شوند و در پي آن پيوندهاي مذهب اماميه و ادبيات فارسي در قرن هفتم و هشتم استوار مي‌شود. اين نوشتار با روش دسته‌بندي، توصيف و تحليل داده‌ها و سرانجام بررسي ژرفانگر (روش واكاوي‌سنجشي) زمينه‌ها و نشانه‌هاي تشيع را در سرايندگان پارسي سده‌هاي هفتم و هشتم مي‌كاود، و گرايش‌هاي امامي سعدي و حافظ را بازمي‌جويد و در خلال واكاوي انديشه‌هاي شيعي در ادبيات فارسي آن روزگاران و امعان نظر در سروده‌هاي سعدي و حافظ، با اقامه سه دليل در صدد است به برآيند دقيقي برسد. در پايان اين بررسي با استشهاد به مصادر متقدم، مبرهن و مدلل مي‌شود كه سده‌هاي هفتم و هشتم، نگرندۀ شوقي فراگير به تشيع در ايران و فارس، و خيزابي بلند در اتصال و اتحاد پيروان آل ياسين با ادب فارسي هستيم. حاصل آنكه، شمار شاعران شيعي يا متشيع رو به افزوني مي‌رود. با ثابت‌شدن اين حقيقت تاريخي، بازنگري دقيق و موشكافانه‌اي درباره مذهب سعدي و حافظ انجام مي‌شود. در فرجام و ختام پژوهش، گرايش‌هاي شيعي اين دو شاعر بزرگ پارسي كه از جان، محب آل رسول و فرزندان فاطمه (س) هستند و دست بر دامان رسول و آل او مي‌زنند، آشكار مي‌شود.