بررسي و تحليل چيستي، امكان، شرايط و ضرورت فهم فلسفي قرآن

رابطۀ قرآن و فلسفۀ اسلامي، رابطه‌اي متقابل است. همان‌گونه كه قرآن كريم در فلسفۀ اسلامي تأثيرگذار بوده است، فلسفه نيز در فهم و برداشت ما از تعاليم قرآني تأثير دارد. مراد از فهم فلسفي قرآن، رسيدن به مراد واقعي قرآن از طريق به‌كارگيري روش فلسفي و يا بهره‌گيري از تعاليم و گزاره‌هاي فلسفي است. اين مقاله به بررسي چيستي، امكان و جواز، شرايط و نيز ضرورت فهم فلسفي از قرآن مي‌پردازد و با روش توصيفي -تحليلي نشان مي‌دهد كه فهم قرآن كريم به روش فلسفي هيچ محذوري ندارد. اما بهره‌گيري از تعاليم فلسفي نظير نظريات، قواعد، براهين و گزاره‌هاي فلسفي در فهم و تفسير قرآن به دو صورت تطبيقي‌ -تأويلي و تحليلي متصور است. صورت نخست به تفسير به رأي منتهي مي‌شود و بي‌ترديد از ديدگاه دانشمندان اسلامي نارواست، ولي صورت دوم با رعايت اصول و شرايطي جايز و بلكه ضروري است.