تحليل روايي نخبگان علمي و سياسي از بحران درياچه اروميه

حفاظت از منابع آب، به دليل اينكه از جنس كنترل و اصلاح فرايندها در چرخه هيدرولوژيكي است، ذاتاً فرايندي اجتماعي و سياسي است. پژوهش حاضر با هدف بررسي روايت نخبگان علمي و سياسي درگير در مسئله بحران درياچه اروميه در تلاش است، با عبور از زواياي آشكار مسئله، به ابعاد كلاني كه به حكمراني و اقتصاد سياسي آب پيوند خورده، بپردازد. بدين منظور با تعداد 23 نفر از نخبگان علمي و سياسي مطلع از حوضه درياچه اروميه مصاحبه عميق صورت گرفته سپس با استفاده از تحليل تماتيك، به استخراج، طبقه‌بندي و مقوله‌سازي داده‌ها پرداختيم. از مجموع 26 كد اوليه استخراج شده، 7 مقوله مهندسي‌سازي امر اجتماعي ، رويكرد سياستگذاري جزيره‌اي ، كوچك‌سازي دايره مسئوليت ها ، قوانين ناقص و ناقض ، آب، ابزار مشروعيت ، راندمان‌طلبي تخريبي و اقتصاد رانتي و توسعه‌نمايي به عنوان عوامل ايجاد و تداوم بحران آب در حوضه درياچه اروميه شناسايي شدند. يافته‌هاي اين پژوهش نشان مي‌دهد سه عامل فروكاست‌گرايي نظري -عملي ، لابيرنت بوروكراتيك و توسعه سرطاني را مي‌توان به عنوان ويژگي‌هاي اصلي نظام تصميم‌سازي -عملياتي كه بحران درياچه اروميه را ايجاد، تداوم و تشديد ساخته شناسايي كرد. برآيند پژوهش حاضر نشان مي‌دهد احياء درياچه اروميه نيازمند بازنگري اساسي در نظام‌ حقوقي مديريتيِ آب مي‌باشد.