ارزيابي پتانسيل سيل‌خيزي حوزه‌هاي آبخيز با استفاده از فرآيند تحليل سلسله مراتبي (مطالعه موردي: حوزه آبخيز شهر ايلام)

اين تحقيق با هدف مقايسه تحليلي عوامل مؤثر در وقوع سيلاب و تهيه نقشه پهنه‌بندي پتانسيل سيل‌خيزي در دو زيرحوضه ارغوان و كل‌انار، از زيرحوضه‌هاي حوزه آبخيز شهر ايلام، با استفاده از روش AHP انجام شده است. براي اين منظور ابتدا خصوصيات شيب، پوشش گياهي، زمين‌شناسي، نفوذپذيري خاك، تراكم زهكشي و شكل حوضه به‌عنوان پارامترهاي تأثيرگذار در سيل‌خيزي در زيرحوضه‌هاي مورد مطالعه، انتخاب و پس از تكميل پرسشنامه توسط كارشناسان آشنا به حوضه، وزن‌دهي اين عوامل انجام شد. سپس با استفاده از نتايج حاصل از وزن‌دهي، نقشه پهنه‌بندي پتانسيل سيل‌خيزي محاسبه گرديد. بر اساس نتايج، شاخص‌هاي شيب و شكل حوضه‌ها به‌ترتيب بيشترين (293/0) و كمترين وزن (072/0) و تأثير را در سيل‌خيزي داشته است. با توجه به نقشه پهنه‌بندي وقوع سيل، پهنه‌هاي با كلاس سيل‌خيزي خيلي زياد، در زيرحوضه ارغوان 45/1 درصد از مساحت و در زيرحوضه كل‌انار با 77/14 درصد بود و پهنه‌هايي با كلاس سيل‌خيزي خيلي كم، در زيرحوضه ارغوان 86/2 درصد و زيرحوضه كل‌انار با 25/1 درصد از سطح حوضه‌ها را شامل مي‌شوند. بر اساس نقشه نهايي پهنه‌بندي پتانسيل سيل‌خيزي، زيرحوضه كل‌انار به‌دليل شيب زياد، سازندهاي نفوذناپذير، پوشش گياهي اندك و شكلي نسبتاً گرد و همچنين دبي ويژه زياد (52/0 مترمكعب بر ثانيه بر كيلومترمربع) نسبت به زيرحوضه ارغوان (دبي ويژه 29/0 مترمكعب بر ثانيه بر كيلومترمربع) داراي پتانسيل سيل‌خيزي بيشتر و زيرحوضه ارغوان به‌دليل داشتن سطحي گسترده نسبت به زيرحوضه كل‌انار، حجم بيشتري از سيل را در برمي‌گيرد. در نتيجه كارشناسان بايد به زيرحوضه كل‌انار كه داراي پتانسيل سيل‌خيزي بيشتري است، توجه بيشتري داشته باشند.