ارزش‌گذاري اقتصادي خدمات اكوسيستم: مروري بر مفاهيم و روش‌ها

اكوسيستم­‌ها، اگر به‌درستي مديريت شوند، يك جريان خدماتي مانند توليد كالاها را كه براي انسان­‌ها حياتي است، ارائه مي‌­دهند؛ بنابراين ضرورت حفاظت و توسعه­‌ي آن‌ها به‌عنوان راه‌حلي اساسي براي دست‌يابي به توسعه پايدار و تضمين رفاه نسل­‌ها مطرح است. يكي از مقدمات اصلي توسعه پايدار، درك ارزش سرمايه‌­هاي طبيعي است و توجه به اين امر، اهميت مفهوم ارزش­‌گذاري را آشكار مي­‌سازد. خدمات اكوسيستم به خدمات و محصولات ارائه شده توسط يك اكوسيستم تحت شرايط اكولوژيكي مناسب و يكپارچگي ساختاري و عملكردي براي رفاه انسان اشاره دارد. در واقع ارزش­‌گذاري خدمات اكوسيستم يكي از ابزارهاي اصلي حفاظت از محيط­‌‌‌زيست و منابع طبيعي است. از اهداف ارزش­‌گذاري منابع طبيعي و محيط‌­زيست كه توسط اقتصاددانان صورت مي­‌گيرد، مي‌­توان به مواردي مثل شناخت و فهم منافع محيط‌زيستي توسط انسان، كمك به تصميم‌‌گيرندگان و برنامه‌­ريزان از طريق ارائه‌­ي مسائل محيط­‌زيستي كشور به آن‌ها و همچنين ارتباط ميان سياست­‌هاي اقتصادي و درآمدهاي طبيعي اشاره كرد. اگر ارزش‌­گذاري خدمات محيط‌­زيستي و منابع طبيعي بر حسب واحدهايي باشد كه قابل‌قياس با ساير كالاها نباشد، براي انسان‌­ها اين تصور به‌وجود مي­‌آيد كه اين خدمات رايگان هستند. در واقع عدم توجه به ارزش اين خدمات، در سطح تصميم­‌گيري‌­ها منجر به اتخاذ سياست­‌هاي ناپايدار مي‌­شود؛ بنابراين ارزش­‌گذاري اقتصادي منابع طبيعي با مطرح كردن ارزش كمي كالاها و خدمات اكوسيستم، مديران را در برنامه­‌ريزي حفاظت و بهره‌­برداري پايدار محيط‌­زيست و منابع طبيعي كمك مي­‌كند. بر اين اساس در اين مطالعه ضمن مروري بر مفاهيم و روش‌­هاي ارزش‌­گذاري اقتصادي خدمات اكوسيستم به معرفي چند روش پر كاربرد پرداخته مي­‌شود.