تناقض نقش زنان در مديريت تنش در خانواده (تحليل موردي فيلم من مادر هستم)

نهاد خانواده نقش مهمي در بازتوليد نظام فرهنگي و جامعه‌پذيري افراد دارد. اما اين نهاد همواره در وضعيت متعادل به سر نميبرد و در موارد متعددي، روال متعارف زندگي روزمره به چالش كشيده مي‌شود و اعضاي خانواده به جستجوي راه حل‌ها و چاره‌هاي جديد براي حل مسايل رخ داده مي‌پردازند. يكي از رايج‌ترين بحران‌ها در زندگي خانوادگي ناشي از تنش بين والدين و فرزندان و عدم درك مشترك آنها از موضوعات مختلف است. اين مقاله با بهره‌گيري از روانكاوي لكاني و خوانش سمپتماتيك فيلم «من مادر هستم» به اين مسئله مي‌پردازد كه يك مادر در چنين موقعيت چالش‌برانگيزي ممكن است دست به چه انتخابي بزند و چگونه ممكن است بر اين بحران‌ها غلبه كند. فيلم از خلال وقايع و رويدادهايي درهم‌تنيده، موقعيتي را به تصوير مي‌كشد كه در بسياري از خانواده‌ها رخ مي‌دهد و از اينرو توجه به موقعيت پارادوكسيكالي كه مادر در اين فيلم دارد، به خوبي از بنبست روابط والدين و فرزندان در خانواده‌ها پرده برمي‌دارد. يافته‌ها نشان مي‌دهد كه آنچه در نگاه اول فداكاري بي‌دريغ مادرانه براي حل مشكلات و مصائب خانوادگي به نظر مي‌آيد، تلاشي منحرفانه و رياكارانه براي تملك و به انحصار خود دراوردن روابط و مناسبات خانوادگي است. از اينرو، روابط خانوادگي كه در بسياري از موارد حول فداكاري مادر يا زن مي‌گردد، همواره مستعد آسيب‌هاي پيش‌بيني نشده و غير مترقبه است. اين ادعا به معناي زير سوال بردن اهميت و ارزش فداكاري زنان در خانواده نيست. اما در بسياري از موقعيت‌ها، منطق حاكم بر وضعيت با آنچه كنشگران مي‌پندارند تفاوت بنيادين دارد.