دروغ در اخلاق و الهيات عملي بر اساس ديدگاه پيتر كريفت

بنا بر برخي تعاريف، وظيفه الهيات عملي در وهله نخست تحليل و تفسير الهياتي از واقعيات اجتماعي و فرهنگي و اعمال فردي و اجتماعي انسان‌ها و سپس ارائه راهكار الهياتي متناسب با آن است. بر اين اساس، دروغ كه در اشكال متنوعي در زندگي روزمره متبلور مي‌شود موضوعي درخور توجه است. پيتر كريفت، فيلسوف توميست و مؤلف كتاب الهيات عملي، معتقد است كه دروغ گاهي نه تنها بد نيست، بلكه خوب و لازم است؛ اما اين را كه در چه شرايطي دروغ گفتن بهتر از دروغ نگفتن است مي‌توان با رجوع به شهود و وجدان دريافت. او با توسل به عقل‌گرايي ارسطويي-توماسي به نقد مكتب نام‌گرايي، فلسفه دكارت و كانت مي‌پردازد و معتقد است اينان شهود را، كه در فلسفۀ ارسطو و آكويناس ذيل عقل بود، به كناري نهادند و تعريفي از عقل ارائه كردند كه گويي عقل صرفاً به مثابه كامپيوتري است كه از قبل برنامه به آن داده شده و بر اساس آن عمل مي‌كند. اين در حالي است كه در عقل‌گرايي ارسطويي-توماسي، شرايط و موقعيت و قصدْ اهميت قابل‌توجهي دارد. در جواز صحت دروغ، كريفت و همفكران او بر آنند كه شرايط، قصد خوب و شهود اخلاقي عواملي هستند كه مي‌توانند گاهي جواز صحت دروغ باشند. اما در مقابل نقدهايي بر ديدگاه ايشان وارد شده، از جمله اين كه اين ديدگاه با آموزه‌هاي كليسا و الهيات كاتوليك تنافي دارد و به نوعي شهود اخلاقي را جايگزين حقيقت مطلق موجود در آموزه‌هاي عيسي مسيح (ع) كرده است.