بررسي كاركرد و معناي چهار واژة رسانندة مفهوم اجتماعي ـ سياسي «مردم» در كتيبه‌هاي فارسي باستان

مسالۀ مقاله حاضر بررسي واژگاني است كه مي‌توانند در تحريرهاي فارسي باستان كتيبه‌هاي هخامنشي بر مفهوم اجتماعيسياسي «مردم» اطلاق شوند و با توجه به شواهد معادل كل اين مفهوم و يا بخشي از آن در نظر گرفته شوند. پژوهش پيشِ رو با رويكرد تاريخ مفهومي مبتني بر تحليل زبان‌شناختي كتيبه‌هاي فارسي باستان كوشيده است اين واژگان و نسبت آنها با مفهوم «مردم»، به عنوان كنشگراني اجتماعي-سياسي، را از منظر كاركردها و معناهاي اجتماعي و سياسي بررسي كند. ازاين‌رو، به دنبال پاسخي براي اين پرسش است كه واژگان معادل يا رسانندة مفهوم مردم در تحريرهاي فارسي باستان اين كتيبه‌ها كدامند و چگونه مي‌توان كاركرد و معناي اجتماعي آنها را در بافت سياسي تبيين كرد؟ در پاسخ اين فرض مطرح مي‌شود كه هر كدام از ستاك‌هاي martiya، zana، bandaka وkāra  بازتاب‌دهندة بخشي از مفهوم اجتماعي ـ سياسي «مردم» در كتيبه‌هاي فارسي باستان هستند. يافته‌هاي پژوهش كاركرد و معناي هر يك از چهار ستاك ذكرشده را به عنوان «مرد»، «سرباز»، «اتباع و پيروان حكومت»، «باشندگان سرزمين»، و «مردم/ سپاه» در متن فارسي باستان كتيبه‌هاي هخامنشي بررسي و تبيين كرده است.