جواز اعمال كيفر به موجب از دست دهيِ حق بر مجازات نشدن

نقطه ي عزيمت بحث در اين مقاله با تميز دو پرسش بنيادين فلسفي-حقوقي آغاز مي گردد: چرا اساساً مجاز به اعمال مجازات هستيم و چرا مجازات مي كنيم . از آنجا كه تمركز رويكردهاي سنّتي به مقوله ي مجازات، عمدتاً معطوف به پرسش دوم بوده است، شوربختانه حقوق دانان وقع چندان بايسته و شايسته اي در قلم ياري هاي خويش به پرسش نخست ننهاده اند. پاسخ به پرسش نخست، ما را به تامّل در باب رواشماري اعمال قهر بر انسان، و نه هدف از آن وا مي دارد؛ اين واداشتگي، لاجرم به تعمّق در نظريه هاي چهارگانه ي باياشناختي مطلق مجازات مي انجامد كه چهارمين آنان (نظريه ي از دست دهي حقِّ بر مجازات نشدن) موضوع مقاله ي پيش روي است. در اين مقاله، پس از درنگي بر نظريه هاي چهارگانه ي باياشناختيِ مطلقِ مجازات و تبيين نظريه ي از دست دهي حقِّ بر مجازات نشدن (در پرتو دو قرائت ضعيف و قوي آن)، با روش استدلالي-انتقادي به دفاع از اين نظريه در برابر انتقاداتي كه از سوي نظريه پردازان حقوق جنايي به اين نظريه وارد شده است، مي پردازم. مقاله ي حاضر، از ميان انتقادات وارده، به چهار چالش اختيار قانوني نامعين ، منزلت انساني ، مناسبت ، و تداوم و گستره مي پردازد.