نشانه‌شناسي رمزگان‌هاي تشويق و تهديد در سورۀ «قلم»

نشانه‌شناسي علمي است كه به ‌واكاوي نشانه‌ها‌ي زباني و رمزگان‌هاي موجود در متون ادبي مي‌پردازد تا با بازشناخت مفاهيم مستتر آن‌ها و كشف لايه‌هاي پنهاني، به خوانشي جديد در متن برسد. قرآن كريم كه مهم‌ترين منبع تعليم و تربيت اسلامي است، نيازمند استخراج اصول تربيتي بر مبناي مسائل جديد تربيتي است و براي تفسير تخصصي تربيتي آن بايد لايه‌هاي معنايي نشانه‌هاي آن مورد مطالعه قرار گيرد. يكي از رويكردهاي مهم تربيتي قرآن، ترغيب، تشويق، ترهيب و تهديد براي جلب توجه مخاطبان است. نشانه‌شناسي رمزگان تشويق و تهديد به عنوان پركاربردترين روش‌هاي تربيتي در قرآن كريم از اهميت فراواني برخورداراست. پژوهش حاضر، با روش توصيفي تحليلي برمبناي منابع كتابخانه‌اي به‌صورت موردي، به‌بررسي نشانه‌شناسي رمزگان‌هاي تشويق و تهديد در سورۀ قلم و تبيين رويكرد تربيتي آن پرداخته است. در اين سوره، از رمزگان‌هاي فرهنگي و هرمنوتيك و نمادين براي بيان اسباب نزول و تاب آوري پيامبر در برابر آزار واذيت مشركان و تقابل صفات نيك رسول خدا (ص) در برابر صفات رذيله مشركان، در راستاي تربيت دعوت‌گر به‌روش تشويق و براي تنبيه مخالفان از شيوۀ تهديد به‌منظور آرامش قلب پيامبر اكرم(ص) و ثبات قدم وي در مسير دعوت به دين اسلام استفاده شده است.