بدنمندي مُدرِك به عنوان مقدمة صيانت ذات در ملاصدرا و هگل

تعريف متفاوتِ عقل‌گرايان و تجربه‌گرايان از انسان رويكردهاي متفاوتي به انسان را در پي دارد. هگل با نگاه ديالكتيكي خود با كنار هم نشاندن كل و جزء در بستري كانتي– اسپينوزايي تعريفي از انسان به‌عنوان سوژة مدرِك ارائه مي‌دهد كه در عين اينكه به كليت او توجه مي‌دهد، اهميت جزئيت و فرديت او را هم نشان مي‌دهد. از طرفي ملاصدرا نيز براي بدن در ادراك، سهم قابل‌توجهي قائل است؛ زيرا نفس همة افعال خود را با واسطة بدن انجام مي‌دهد و تحقق هيچ فعليتي بدون استفاده از بدن امكان ندارد. هدف اين پژوهش بررسي تأثير بدنمندي مدرِك بر اصل صيانت ذات از منظر ملاصدرا و هگل است. همان‌گونه كه بدنمندي مدرِك در نگاه هگل منجر به توجه به صيانت ذات مي‌گردد، پذيرفتن محور نفس- بدن به‌عنوان مدرِك در نظر ملاصدرا نيز منجر به توجه به صيانت ذات مي‌شود، البته با تفاوت‌هايي كه آن‌هم به نوبة خود علاوه بر آثار فردي و اجتماعي در اهميت حيات بدني و سعادت جمعي، تغيير در نگرش به علوم انساني را در پي دارد.